Ankara ve Bağdat’tan Sincar-Başika Anlaşması: YBŞ silah bırakacak, Türkiye çekilecek

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York’ta bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Irak Başbakanı Ali Zeydi, iki ülke arasındaki stratejik ve güvenlik ilişkilerini baştan sona değiştirecek kritik bir zirveye imza attı.

23 Eylül’de gerçekleşen görüşmenin ardından yayımlanan Türkiye-Irak Ortak Basın Açıklaması ile Sincar’daki silahlı yapılar ve Türkiye’nin Başika’daki askeri varlığına ilişkin takvime bağlı bir uzlaşı sağlandığı ilan edildi.

Sincar’da Devlet Otoritesi, Başika’dan Kademeli Çekilme

Görüşme sonrası açıklanan metinde doğrudan örgüt ismi kullanılmasa da "yasaklı yabancı silahlı unsurlar" ve Sincar'daki güvenlik mimarisi vurgulandı.

Varılan mutabakatın temel esasları şu şekilde şekillendi:

• Sincar’da Devir Teslim: Irak Federal Hükümeti, Sincar bölgesinde devlet otoritesini bütünüyle tesis etmeyi ve Türkiye’nin PKK’nın yerel yapılanması olarak gördüğü Sincar Direniş Birlikleri’nin (YBŞ) silahlı varlığına son vermeyi taahhüt etti.
• Başika Tesisinin Devri: Irak’ın Sincar’da atacağı güvenlik adımlarında ilerleme kaydedildikçe, Türk Silahlı Kuvvetleri Başika-Zilkan yerleşkesini belirlenen mekanizma ve zaman çizelgesi doğrultusunda Bağdat yönetimine kademeli olarak teslim edecek.
• Kalkınma Yolu ve Ticaret: İki lider ayrıca ikili ticaret hacminin genişletilmesi ve başta Kalkınma Yolu Projesi olmak üzere stratejik yatırımların hızlandırılması konusunda da görüş birliğine vardı.

Diplomasi Trafiğinin Arka Planı: Şii Milisler ve NYT Demeci

Erdoğan-Zeydi zirvesinin arkasında Bağdat’ın ülke genelindeki gayriresmî silahlı grupları silahsızlandırma hamlesi yatıyor.

Görüşmeden birkaç gün önce New York Times’a mülakat veren Irak Başbakanı Zeydi, İran destekli Şii milislerle yürütülen silahsızlanma pazarlıklarında milislerin, "Türk askerinin Kuzey Irak’tan çekilmesini" şart koştuğunu açıklamıştı. Ankara ise çekilmeyi PKK ve uzantılarının Sincar ve Kuzey Irak’taki silahlı varlığının tamamen sonlandırılması şartına bağlamıştı.

New York’taki anlaşma, bu üçlü diplomasi denkleminde somut bir takvimin kapısını aralamış oldu.

Sincar’da Masaya Oturuldu: YBŞ Silah Teslimine Başlıyor

Anlaşma öncesinde Bağdat yönetimi Sincar sahasında fiili adımları başlattı. Başbakan Zeydi; Ezidi Davası İttifakı, YBŞ ve YJŞ temsilcileriyle görüşerek grubun silahlarını Irak devletine teslim etmesi hususunda uzlaşıldığını duyurdu.

• Sincar Dağı Devlete Geçiyor: Plan kapsamında Sincar Dağı tamamen Irak Federal Hükümeti’nin idari ve askeri kontrolüne girecek.
• Resmi Kadroya Alım: Şartları taşıyan YBŞ ve YJŞ mensuplarının Irak’ın resmi güvenlik kurumlarına entegre edilmesi için üst düzey bir komisyon kuruldu.
• Askeri Heyet Sahada: Irak Genelkurmay Başkanı Korgeneral Abdülemir Yarallah, 22 Eylül’de üst düzey heyetle Sincar’a giderek yeni idari ve askeri yapının saha denetimlerini başlattı.

Milis Gruba 2027 Hedefi

Zeydi hükümetinin Sincar adımı, ülke çapındaki Şii milisleri silahsızlandırma hedefinin bir parçası olarak görülüyor. Bağdat, devlet denetimine girmeyen dört büyük İran destekli grubu Haşdi Şabi bünyesinde bireysel olarak eritmeyi ve 30 Haziran 2027 tarihine kadar bağımsız milis yapılanmalarını tamamen yasa dışı ilan etmeyi hedefliyor.