Diyarbakır’da yapılaşma hızlandı: Bir yılda ruhsat verilen daire sayısı yüzde 131 arttı

YENİGĞÜN HABER – Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) konut satışları ve yapı izinlerine ilişkin verileri, Diyarbakır’da 2025 yılında inşaat ve konut sektöründe önemli bir hareketlilik yaşandığına işaret ediyor.

Kentte toplam konut satışları 2023 yılında 19 bin 908’e kadar gerilerken, 2024’te 27 bin 359’a, 2025’te ise 30 bin 36’ya yükseldi.

Böylece konut satışları iki yıl içinde yüzde 50’nin üzerinde arttı. İlk el konut satışları da 2025 yılında 10 bin 749 olarak kaydedildi.

Ancak verilerdeki en dikkat çekici değişim konut satışlarında değil, yapı ruhsatlarında görüldü.

Bir yılda 16 bin 275 dairelik artış

Diyarbakır’da 2024 yılında yapı ruhsatı kapsamında bulunan daire sayısı 12 bin 443’tü.

Bu sayı 2025’te 28 bin 718’e yükseldi.

Başka bir ifadeyle, bir yıl içinde yapı ruhsatı kapsamına giren daire sayısı 16 bin 275 arttı. Yüzde 130,8’lik artış, ruhsat verilen daire sayısının bir yılda iki katından fazla yükseldiği anlamına geliyor.

Ruhsat verilen bina sayısında da artış yaşandı. 2024’te 1.783 olan ruhsatlı bina sayısı, 2025’te 2 bin 452’ye çıktı.

Aynı dönemde ruhsat kapsamındaki toplam yapı alanı da 4 milyon 164 bin metrekareden 6 milyon 292 bin metrekareye yükseldi.

Bu da toplam yapı alanında yaklaşık yüzde 51,1’lik artış anlamına geliyor.

İskan verilen daire sayısı da yüzde 69 arttı

Yapılaşmadaki hareketlilik yalnızca yeni ruhsatlarla sınırlı kalmadı.

Tamamlanan ve yapı kullanma izin belgesi verilen daire sayısı da önemli ölçüde yükseldi.

2024 yılında 10 bin 603 olan yapı kullanma izinli daire sayısı, 2025’te 17 bin 950’ye çıktı.

Böylece bir yıldaki artış yüzde 69,3 oldu.

Yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı da aynı dönemde 1.028’den 1.543’e yükseldi.

Daha uzun bir dönem karşılaştırıldığında ise artış daha belirgin hale geliyor.

2021 yılında Diyarbakır’da yapı kullanma izin belgesi verilen daire sayısı 5 bin 888 iken, 2025’te bu sayı 17 bin 950’ye ulaştı.

Başka bir ifadeyle, dört yıl içerisinde iskan verilen daire sayısı üç katın üzerinde arttı.

Konut satışları da yükselişte

Yapılaşmadaki artış, konut satışlarındaki yükselişle aynı döneme denk geldi.

Diyarbakır’da 2023 yılında 19 bin 908 olan toplam konut satışı, 2024’te 27 bin 359’a yükseldi.

2025 yılında ise 30 bin 36 konut satıldı.

İki yıl içerisinde toplam konut satışlarındaki artış yüzde 50’yi aştı.

İlk el konut satışlarının da 2025’te 10 bin 749’a ulaşması, yeni konutların piyasadaki ağırlığının arttığını gösteren göstergelerden biri oldu.

Ancak yapı ruhsatı verilen daire sayısındaki yüzde 130,8’lik artış, satışlardaki yükselişten çok daha hızlı bir büyümeye işaret ediyor.

Yeni belediye yönetimlerinin ilk tam yılında dikkat çeken tablo

31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından göreve gelen belediye yönetimleri açısından 2024 yılı geçiş dönemi niteliğinde.

2025 ise yeni yönetimlerin ilk tam yılı oldu.

Bu nedenle 2024-2025 karşılaştırması, kentteki yapılaşma hacminin değişimini görmek açısından dikkat çekiyor.

Bu dönemde:

• Yapı ruhsatı verilen daire sayısı 12 bin 443’ten 28 bin 718’e yükseldi.
• Ruhsatlı bina sayısı 1.783’ten 2 bin 452’ye çıktı.
• Ruhsat kapsamındaki toplam yapı alanı 4 milyon 164 bin metrekareden 6 milyon 292 bin metrekareye yükseldi.
• Yapı kullanma izin belgesi verilen daire sayısı 10 bin 603’ten 17 bin 950’ye çıktı.
• İskan verilen bina sayısı 1.028’den 1.543’e yükseldi.
• Toplam konut satışı ise 27 bin 359’dan 30 bin 36’ya çıktı.

Ancak bu artışların doğrudan belediye yönetimlerindeki değişiklikten kaynaklandığını söylemek, yalnızca TÜİK verilerine dayanarak mümkün değil.

Veriler, yalnızca yeni yönetimlerin ilk tam yılında Diyarbakır’daki yapılaşma hacminin önceki yıla kıyasla belirgin biçimde arttığını ortaya koyuyor.

Asıl soru: Kent bu büyümeye hazır mı?

Yapı ruhsatı kapsamına giren daire sayısının bir yılda 28 bin 718’e ulaşması, yalnızca inşaat sektöründeki hareketliliğe ilişkin bir gösterge değil.

Bu ölçekteki yeni konut üretimi, önümüzdeki yıllarda kentte nüfus yoğunluğunun artması, ulaşım talebinin büyümesi ve altyapı ihtiyacının genişlemesi anlamına gelebilir.

Yeni yerleşim bölgelerinde yalnızca konutların inşa edilmesi değil, bu bölgelerin ihtiyaç duyacağı yol, toplu taşıma, otopark, içme suyu, kanalizasyon, yeşil alan, okul ve diğer sosyal donatıların da aynı planlama içinde ele alınması gerekiyor.

Özellikle motorlu taşıt sayısındaki artış dikkate alındığında, yeni konut alanlarının ulaşım kapasitesiyle birlikte planlanması kent yönetimleri açısından daha önemli hale geliyor.

28 bin 718 yeni daire ne anlama geliyor?

TÜİK verileri Diyarbakır’da 2025 yılında konut piyasası ve yapılaşma açısından önemli bir hareketlilik yaşandığını ortaya koyuyor.

Bir yandan 30 bin 36 konut satılırken, diğer yandan 28 bin 718 daire yapı ruhsatı kapsamına girdi.

17 bin 950 daire için ise yapı kullanma izin belgesi verildi.

Özellikle yapı ruhsatı verilen daire sayısındaki yüzde 130,8’lik artış, önümüzdeki yıllarda kente eklenecek konut stokunun önemli ölçüde büyüyebileceğine işaret ediyor.

Bu tablo, Diyarbakır açısından yalnızca “kaç konut yapılacağı” sorusunu değil, bu konutların kentin hangi bölgelerinde yoğunlaşacağı ve kentin bu büyümeyi taşıyacak altyapıya sahip olup olmadığı sorusunu da gündeme getiriyor.

Dolayısıyla 2025 verileri, Diyarbakır’da yeni bir yapılaşma döneminin başlangıcı olup olmadığının yanı sıra, konut üretimindeki artış ile ulaşım, altyapı ve sosyal donatı yatırımlarının aynı hızda ilerleyip ilerlemediğinin de tartışılmasını gerektiriyor.

Önümüzdeki yıllarda bu ruhsatların ne kadarının tamamlanacağı ve yeni yerleşim alanlarının kentin ulaşım, altyapı ve sosyal hizmet kapasitesi üzerindeki etkisinin ne olacağı ise ayrı bir izleme konusu olacak.