Diyarbakır’da tarihi handa tahliye krizi: Yılların emeği bu kadar kısa sürede taşınamaz

Diyarbakır'ın Sur ilçesinde bulunan ve Osmanlı döneminde, 16. yüzyılda inşa edildiği kabul edilen Çifte Han (Borsa Hanı), restorasyon çalışmaları öncesinde yeniden tartışmaların odağında.

Bir dönem iki bölümden oluştuğu belirtilen tarihi yapının bir kısmı geçmişte yol genişletme çalışmaları sırasında yıkıldı. Günümüzde "Borsa Hanı" olarak anılan yapı, uzun yıllardır zanaatkârlar ve küçük esnafın faaliyet gösterdiği önemli ticaret merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.

Ancak yaklaşık sekiz aydır handa faaliyet gösteren 19 işletmeci, tahliye süreci nedeniyle belirsizlik yaşıyor.

Kamulaştırmanın ardından devredildi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2022 yılında acil kamulaştırma kararıyla kamunun mülkiyetine geçen yapı daha sonra Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devredildi.

2014-2015 yıllarında yaşanan çatışmaların ardından han içerisindeki birçok iş yeri boşaltılırken, bazı bölümler depo olarak kullanılmaya başlandı. Buna karşın çok sayıda esnaf faaliyetini sürdürmeye devam etti.

Esnafa ikinci kez 10 günlük tahliye bildirimi

İşletmecilere ilk tahliye tebligatı Kasım 2025'te gönderildi. Esnafın, kış şartlarında yeni iş yeri bulmanın güç olduğunu belirtmesi üzerine süreç ertelendi.

23 Temmuz'da yapılan ihale sonrasında ise işletmecilere yeniden 10 gün içinde iş yerlerini boşaltmaları gerektiği bildirildi.

Esnaf, restorasyon çalışmalarına karşı olmadıklarını ancak taşınma, yeni iş yeri bulma ve tadilat gibi süreçlerin bu kadar kısa sürede tamamlanmasının mümkün olmadığını savunuyor.

"Buradan çıkmayız demiyoruz"

Amida Haber’e konuşan ve yaklaşık 32 yıldır handa berberlik yapan Fahim Satık, taleplerinin tahliyenin durdurulması değil, makul bir süre verilmesi olduğunu söyledi.

"Buradan çıkmıyoruz demiyoruz. Ama 10 gün içinde taşınmamız mümkün değil. Yeni bir dükkân bulmam, tadilat yapmam gerekiyor. Tek isteğimiz gelip bizi dinlemeleri ve mağduriyetimizi gidermeleri."

Yaklaşık 50 yıldır bölgede esnaflık yaptığını söyleyen Alişan Odacı ise kısa sürede tahliye edilmek istenmelerini "emeğe haksızlık" olarak değerlendirdi.

"Esnaf nereye gidecek?"

1970'li yıllardan bu yana bölgede çalışan Abdülhakim Çelikbilek de sürecin belirsizliğine dikkat çekerek, yetkililerden arabuluculuk talebinde bulundu.

Bir başka işletmeci Tuncay Körken ise iş yerini açabilmek için kredi kullandığını, aylık kredi taksitleri ve işletme giderleri nedeniyle kısa sürede taşınmasının ekonomik olarak mümkün olmadığını ifade etti. Körken, kendilerine ek süre verilmesini veya alternatif bir iş yeri gösterilmesini istedi.

Gözler yetkililerde

Esnaf, tarihi yapının restore edilmesine itiraz etmediklerini, ancak geçim kaynaklarını sürdürebilmeleri için tahliye sürecinin daha planlı yürütülmesini talep ediyor.

Vakıflar Bölge Müdürlüğü ise restorasyon ihalesinin ardından tahliye sürecini başlatmış durumda. Taraflar arasında yeni bir uzlaşma sağlanıp sağlanamayacağı ise önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.