TMMOB’dan Diyarbakır plaza yangını raporu: Söndürme sistemi devre dışı kaldı, cephe malzemeleri yangını hızlandırdı

TMMOB Amed İl Koordinasyon Kurulu Afet Komisyonu, 23 Ağustos 2026 günü saat 23.00 sıralarında meydana gelen plaza yangınının ardından olay yerinde teknik inceleme gerçekleştirdi. Yangın sırasında çekilen fotoğraf ve videolar ile yangından sonraki gün yapılan saha incelemeleri üzerinden hazırlanan değerlendirmede, binanın yangın güvenliği açısından bir dizi eksikliğe dikkat çekildi.

“Cephe malzemeleri yangının yayılımını hızlandırdı”

Raporda, plazanın dış cephe ve yalıtım sisteminde yoğun yanma, erime ve kömürleşme izlerine rastlandığı belirtildi.

Kullanılan malzemelerin yanıcılık özelliklerinin alevlerin hem yatay hem de dikey yönde yayılmasını hızlandırdığı ifade edilen raporda, yüksek binalarda dış cephe malzemelerinin mevzuat gereği en az “zor yanıcı” nitelikte olması gerektiği hatırlatıldı.

TMMOB, kullanılan cephe malzemelerinin bu açıdan incelenmesi gerektiğini belirterek malzemelerin yangın sınıflandırma raporlarının ve CE belgelerinin temin edilmesini istedi.

Alarm sistemi çalıştı, ancak söndürme sistemi tartışmalı

Rapora göre binada yangın algılama ve alarm sistemi bulunuyordu ve yangın sırasında sistem devreye girdi.

Ancak yangın söndürme sistemine ilişkin tespitler daha ciddi eksikliklere işaret etti. Kat koridorlarında yangın söndürme sistemine ait dağıtım boruları bulunmasına rağmen sprinkler başlıklarının olmadığı belirtildi.

Saha incelemesinde harici su deposu ve sprinkler sisteminin yangının ilk anlarında devreye girdiğine ilişkin tespitler bulunduğu, ancak enerji kesintisinin ardından sistemin çalışamaz hale geldiği kaydedildi.

TMMOB, bu durumun sistemin kısmen kurulmuş ancak eksik bırakılmış olabileceğine işaret ettiğini belirtti.

Dizel pompanın yakıt hortumu bağlı değildi

Raporda yangın pompalarıyla ilgili tespitler de yer aldı.

Pompa dairesinde biri elektrikli, diğeri dizel motorlu olmak üzere iki pompanın bulunduğu belirtilirken, elektrikli pompanın bina enerjisinin kesilmesinin ardından devre dışı kaldığı ifade edildi.

Daha dikkat çekici tespit ise dizel pompayla ilgili oldu. İncelemede dizel pompanın yakıt hortumunun bağlı olmadığı, ateşleme sistemine ait akü kutup başlarının ise boşta bulunduğu kaydedildi.

Bu nedenle dizel pompanın fiilen çalışamaz durumda olduğu değerlendirmesinde bulunuldu.

TMMOB, pompa sayısının mevzuatta öngörülen yedekleme açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, sistemin enerji kesintisi sonrasında çalışmamasının yangın söndürme altyapısının etkinliğini ortadan kaldırdığına dikkat çekti.

İtfaiye bağlantı noktası da mercek altında

Raporda, itfaiyenin binanın yangın söndürme sistemine su takviyesi yapmasını sağlayan bağlantı noktasının da uygun olmadığı belirtildi.

Bağlantı noktasının itfaiye araçlarının yaklaşmasına elverişli olmadığı, ayrıca bağlantı ağzını gösteren yönlendirme tabelasının bulunmadığı ve erişilebilir bir noktada olmadığı ifade edildi.

TMMOB, bu durumun ilgili yönetmelik hükümleriyle uyumsuz olduğunu bildirdi.

Elektrik altyapısı tam olarak incelenemedi

Binanın pano ve jeneratör odalarına girişe izin verilmemesi nedeniyle elektrik panoları, yangın algılama ve diğer zayıf akım sistemleri ile jeneratör ve UPS sistemlerinin incelenemediği aktarıldı.

Bununla birlikte yangından etkilenen bölümlerde yapılan gözlemlerde, asma tavandan sarkan bazı kabloların yanmamış olduğu ve kabloların boru ya da kanal içerisinde döşenmediğinin görüldüğü belirtildi.

Yangından en fazla etkilenen birinci kattaki ofiste çok sayıda elektronik cihaz bulunduğu da raporda yer aldı. Ancak cihazların büyük bölümünün kömürleşmesi nedeniyle yangın sırasında çalışır durumda olup olmadıklarının saha gözlemiyle belirlenemediği kaydedildi.

TMMOB, ofiste çok sayıda elektrikli cihazın aynı anda kullanılması durumunda mevcut elektrik altyapısının bu yük için yeterli olup olmadığının da araştırılması gerektiğine dikkat çekti.

“Özel mahallerde farklı söndürme sistemi kullanılmalı”

Raporda, yoğun elektrik ve elektronik ekipmanın bulunduğu özel kullanım alanlarında su bazlı söndürme sistemlerinin her durumda uygun olmayabileceği vurgulandı.

Bu tür alanlarda, içerisinde bulunan elektrik ve elektronik donanıma uygun özel söndürme sistemlerinin tercih edilmesi gerektiği belirtildi.

TMMOB çok sayıda belge istedi

Komisyon, yangının kesin çıkış ve yayılış nedenlerinin belirlenebilmesi ve adli-teknik sürecin sağlıklı yürütülebilmesi için plaza yönetimi ve ilgili kurumlardan çok sayıda teknik belgenin acilen temin edilmesini istedi.

İstenen belgeler arasında onaylı mimari proje, yangın tahliye projesi, mekanik yangın tesisat projesi, yapı ruhsatı, iskan belgesi ve varsa tadilat ruhsatları bulunuyor.

Ayrıca dış cephe kaplama ve yalıtım malzemelerine ilişkin CE belgeleri ile TS EN 13501-1 yangın sınıflandırma raporları, sprinkler sistemine ilişkin hidrolik hesaplar, bakım ve test kayıtları, yangın pompası belgeleri, jeneratör yük hesapları, itfaiye denetim raporları ve yangın günü tutulan resmi müdahale tutanaklarının da incelenmesi gerektiği belirtildi.

“Cephe sistemi yenilenmeli, yangın altyapısı yeniden düzenlenmeli”

TMMOB Amed İKK Afet Komisyonu, yangın güvenliği açısından plazada kapsamlı bir iyileştirme yapılması gerektiği sonucuna vardı.

Raporda, dış cephe sisteminin mevzuata uygun ve yangına dayanıklı malzemelerle yenilenmesi, tüm gerekli mahallerde hidrolik hesapları yapılmış sprinkler sistemlerinin kurulması ve özel mahallerde uygun söndürme sistemlerinin kullanılması önerildi.

Yangın pompalarının altyapısının da yeniden düzenlenmesi gerektiği belirtilirken, dizel pompanın yakıt ve akü bağlantılarının tamamlanması, enerji sürekliliğinin ise binadan bağımsız, kesintisiz ve yedekli enerji kaynaklarıyla sağlanması istendi.

İtfaiye bağlantı noktasının da araçların rahatlıkla ulaşabileceği şekilde düzenlenmesi, gerekli yönlendirme levhalarının yerleştirilmesi ve erişim engellerinin kaldırılması önerildi.

TMMOB, açıklamasının sonunda bina tasarım ve uygulamalarında güncel mevzuata uygun malzemelerin kullanılmasının yanı sıra projeye uygun uygulamanın da denetlenmesi gerektiğini vurgulayarak, “İnsan odaklı, teknik olarak sağlam bir altyapıya sahip binalar inşa edilmelidir” mesajı verdi.

Raporun tamamını okumak için tıklayınız