Fon krizi Diyarbakır’ı da vurdu: 54 bin yatırımcı, 18,7 milyar TL’lik birikim

METİN BEKİROĞLU/YENİGÜN HABER – Türkiye'de eylül ayında sermaye piyasalarında yaşanan sert dalgalanmalarla gündeme gelen fon soruşturmasının etkileri sürüyor.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiye edilmesine karar verdi. MKK kayıtlarına göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.

SPK, daha sonraki açıklamalarında tasfiye sürecinin yatırımcıların haklarının korunması amacıyla yürütüldüğünü duyurdu. Tasfiye süresi de portföylerin uygun koşullarda satılabilmesi amacıyla üç aydan altı aya çıkarıldı.

1 Ekim'de ise tasfiye sürecindeki bazı fonların yatırımcılarına, nihai tasfiye tutarından mahsup edilmek üzere 1 milyon TL'yi aşmamak kaydıyla ara ödeme yapılması kararlaştırıldı.

Diyarbakır'da 54 bin fon yatırımcısı

Fon krizinin iller bazındaki etkisine ilişkin hazırlanan çalışmada Diyarbakır için dikkat çekici rakamlar yer alıyor.

Çalışmada Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. (MKK) Veri Analiz Platformu verilerine dayanılarak, 2026 Ağustos ayında Diyarbakır'daki fon yatırımcısı sayısının yaklaşık 54 bin olduğu, bu sayının eylül ayında 52 bin 700'e gerilediği belirtiliyor.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor; Bu yatırımcıların ne kadarının fonlara doğrudan yatırım yaptığı konusunda net bir istatistik bulunmuyor. Çalışmaya göre bankalar, müşterilerle yaptıkları sözleşmelere bağlı olarak vadesiz mevduatları doğrudan fonlara bağlayabildiği için doğrudan yatırımcı sayısına ilişkin kesin bir sonuca ulaşmak mümkün değil.

Diyarbakır'daki fon büyüklüğü 18,7 milyar TL

Çalışmada yer alan verilere göre Diyarbakır'daki toplam fon büyüklüğü ağustos ayında 18 milyar 700 milyon TL seviyesindeydi. Yaklaşık 54 bin yatırımcı üzerinden yapılan hesaplamada yatırımcı başına ortalama fon büyüklüğü 350 bin TL civarında hesaplandı.

Kentteki yatırımcı profilinde ise şahısların ağırlığı dikkat çekiyor.

Ağustos ayında yaklaşık 54 bin yatırımcının 52 bine yakını gerçek kişilerden oluşurken, şirket, kurum ve kuruluşları kapsayan tüzel kişi yatırımcı sayısının yaklaşık 2 bin 300 olduğu belirtiliyor.

Belgedeki hesaplamaya göre kişi başına ortalama fon büyüklüğü yaklaşık 270 bin TL, tüzel kişilerde ise yaklaşık 2 milyon TL seviyesinde.

Diyarbakır, Doğu ve Güneydoğu’daki 23 il arasında ikinci sırada

Diyarbakır'ın fon piyasasındaki konumu bölgesel karşılaştırmada da öne çıkıyor.

Çalışmada Diyarbakır, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki 23 il arasında fon yatırımcısı açısından Gaziantep'in ardından ikinci sırada gösteriliyor.

Bu tablo, Türkiye genelinde yaşanan fon krizinin Diyarbakır açısından yalnızca finans piyasalarına ilişkin bir gelişme olmadığını; çok sayıda bireysel yatırımcının birikimini ilgilendiren bir boyut taşıdığını ortaya koyuyor.

“Hangi il, hangi hane ne kadar etkilendi?”

Fon krizinin ülke genelindeki mali boyutuna ilişkin kamuoyunda farklı rakamlar tartışılırken, iller ve haneler bazındaki etkinin daha az görünür olduğu değerlendirmesi yapılıyor.

Belgede, maliyetlerin yekpare rakamlarla ifade edildiği ancak hangi ilin, hangi hanenin veya hangi yatırımcı grubunun ne ölçüde etkilendiğinin yeterince ortaya konulmadığı vurgulanıyor.

Diyarbakır verileri ise bu tartışmanın yerel ölçekte somutlaştırılabileceğini gösteriyor: Ağustos ayında yaklaşık 54 bin yatırımcı ve 18,7 milyar TL'lik fon büyüklüğü.

SPK'nın açıklamalarına göre süreçte yatırımcıların haklarının korunmasına yönelik tasfiye ve ödeme mekanizmaları işletiliyor. Kurul ayrıca tasfiye kapsamındaki bazı fonlarda, haksız veya fahiş kazanç elde ettiği değerlendirilen kişilerin gönüllü olarak kazançlarını iade edebilmeleri için hesaplar açıldığını duyurdu.

Fon krizinin Diyarbakır'daki ekonomik bilançosu ne kadar?

Diyarbakır açısından bundan sonraki temel soru ise şu: Kentteki 18,7 milyar TL'lik fon büyüklüğünün ne kadarı tasfiye edilen fonlarla bağlantılı ve bu süreçten kaç Diyarbakırlı yatırımcı doğrudan etkilendi?

Bu iki sorunun yanıtı, fon krizinin Diyarbakır'daki gerçek ekonomik bilançosunu ortaya koymak açısından kritik önem taşıyor.