Diyarbakır Surları’na briketli ihanet: UNESCO Mirasında kim sorumlu?
Temmuz 2015’ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Diyarbakır Surları, tarihsel süreçte farklı dönemlerden izler taşıyan yapısıyla kentin en önemli kültürel mirasları arasında bulunuyor. Surların korunması ve restorasyonuna ilişkin değerlendirmeler, yerel kurumların sorumluluğu ve kullanılan malzeme üzerinden yeniden gündeme geldi.

Restorasyonda yavaşlama ve malzeme tartışması
Konuya ilişkin Bianet’te kaleme aldığı yazıda surlardaki mevcut durumu ele alan Şeyhmus Diken, çalışmalara dair şu tespitleri paylaştı:
Süreçte duraklama: Surların bir dönem kapsamlı bir onarım sürecine girdiğini ancak son iki yıldır çalışmalarda belirgin bir duraklama yaşandığını ve duvar çevresindeki koruma bantlarının hareketlilik olmadan durduğunu belirtti.
Briket kullanımı eleştirisi: Bazı bölgelerde briket tuğla ile yapılan onarımların adeta yama görünümü oluşturduğunu ifade ederek, bu uygulamanın tarihi dokuya zarar verdiğini savundu.
Bazalt taşı vurgusu: Surların ve kent mimarisinin Karacadağ’ın doğal bazalt taşıyla şekillendiğini hatırlatan Diken, onarımlarda malzeme uyumunun ve denetimin önemine dikkat çekti.

Kurumsal sorumluluk ve denetim çağrısı
Yazıda, UNESCO Dünya Mirası statüsünün gerektirdiği koruma anlayışının kentin tüm aktörleri tarafından benimsenmesi gerektiği vurgulandı. Valilik, Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyeleri, sivil toplum kuruluşları ile Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun denetim ve sahiplenme sorumluluğuna işaret edildi.
Yazar Şeyhmus Diken yazısının sonunda şu ifadelere yer verdi:
İster istemez insan şunu yüksek sesle telaffuz etmek durumunda kalıyor: Madem surlar uluslararası bir kuruluş olan UNESCO tarafından “Tarihi ve Kültürel Miras Kalıcı Listesi”ne dâhil edilmiş ve bu durum dünyada da özel bir kategori olarak görülüyor ise; o zaman surların korunmasına da bu açıdan bakmak gerekmez mi?
UNESCO'nun bakış açısı ve sahipleniciliği ekseninde şehrin bütün kurumlarının el ele vererek kadim surlara sahip çıkması gereken bir yapı olarak düşünülmesi gerekmez mi?
Peki kimdir bu kurumlar? Başta Valilik, sonra Büyükşehir Belediyesi ve ilk kademe belediyeleri, sonra kentin ilgili diğer bütün bileşenleri yani sivil toplum kuruluşları.
Kadim Tarihin bu gözde eserine elbirliğiyle sahip çıkmak gerekir.

Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.