Diyarbakır’ın UNESCO mirasında tehlike çanları; Hevsel’in yavru sakini ölü bulundu

YENİGÜN HABER – Dicle Nehri havzasında, Dicle Üniversitesi ve Kırklardağı çevresindeki tepeliklerde çok sayıda tilki yuvasına ev sahipliği yapan tarihi Hevsel Bahçeleri, son dönemde yaban hayatını tehdit eden unsurlarla gündemde.

Diyarbakır'da tilki ailelerini uzun süredir izleyen belgesel fotoğraf sanatçısı Mehmet Masum Süer, tarihi On Gözlü Köprü civarında yeni doğan yavru tilkileri fotoğraflamaya çalışırken bir yavrunun cansız bedeniyle karşılaştı. Bağıvar köyünden On Gözlü Köprü’ye giden yolun kenarında bulunan yavru tilkinin kesin ölüm nedeni ise henüz belirlenemedi.

Açlık, zehirlenme veya kaza olabilir'

Uzun yıllardır Hevsel’deki vahşi yaşamı kadrajına alan Süer, karşılaştığı manzaranın ardından derin bir üzüntü duyduğunu belirterek yaban hayvanlarının karşı karşıya kaldığı riskleri şu sözlerle anlattı:

"Maalesef zaman zaman farklı nedenlerle ölmüş tilki cesetleriyle karşılaşabiliyoruz. Bu yavrunun vücudunda herhangi bir yara izi yoktu. Bu nedenle, ya açlıktan ya yediği yiyeceklerden zehirlenerek ya da yoldan geçen bir otomobilin çarpması sonucu ölmüş olabileceğini düşünüyorum."

Daha önce 2017 yılında da On Gözlü Köprü yakınlarında tespit ettiği bir tilki ailesini iki hafta boyunca izleyerek fotoğraflayan Süer, o dönemden bu yana bölgedeki koruma ve yaşam koşullarının kötüleştiğini vurguluyor.

İnsan hareketliliği avlanmayı engelliyor

Hevsel Bahçeleri ve çevresinde son yıllarda hem gündüz hem de gece saatlerinde insan yoğunluğunun kontrolsüz şekilde arttığı belirtiliyor. Bu durum, doğaları gereği insanlardan uzak durmaya çalışan yaban hayvanlarının hareket alanlarını kısıtlıyor.

Uzmanlar ve çevre gözlemcileri, insanların gece geç saatlere kadar alanda bulunması nedeniyle tilki ve diğer yaban türlerinin yuvalarından çıkamadığını, rahat hareket edemediğini ve beslenmek için avlanamadığını ifade ediyor.

Çevre kirliliği ve tarımsal atıklar nehre karışıyor

Yaban hayatını tehdit eden tek unsur doğrudan karşılaşmalar değil. Alanı ziyaret eden piknikçilerin geride bıraktığı plastik ve yiyecek artıkları ile tarım arazilerinde kullanılan kimyasal ilaçların yarattığı kirlilik de ekosistemi doğrudan etkiliyor.

Süer, nehir havzasındaki kirliliğin boyutlarına dikkat çekerek, "Özellikle tilkiler, tavuklarına zarar verdiği gerekçesiyle yuvalarına yakın alanlarda yaşayan insanlar tarafından kasıtlı olarak öldürülebiliyor. Bunun yanı sıra pikniğe gidenlerin geride bıraktıkları yiyecek artıkları ve tarımsal alanlardan Dicle Nehri’ne karışan zehirli atıklar ile kirlilik de alanda yaşayan hayvanlara ciddi zarar veriyor ve ölümlerine yol açıyor" uyarısında bulunuyor.

Çevre örgütleri, ekolojik bir koridor olan Dicle Havzası ve Hevsel Bahçeleri'ndeki biyoçeşitliliğin korunması için insan faaliyetlerinin denetlenmesi ve koruma tedbirlerinin artırılması çağrısını yineliyor.