Diyarbakır Silvan Barajı kamulaştırmalarında 'ödenmeyen faiz' krizi

YENİGÜN HABER – Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde devam eden baraj projesi kapsamında arazileri kamulaştılan köylülerin, yıllardır süren hukuk mücadelelerini kazanmalarına rağmen alacaklarını tam olarak tahsil edemediği öne sürülüyor.

CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, mülkiyet hakkı ihlali ve kamu zararı iddialarına dikkat çekti.

'Yasal faizler sistematik olarak ödenmiyor'

Önergede yer alan bilgilere göre, özellikle Silvan'ın Dağcılar Mahallesi’ndeki sulu tarım arazileri için 2016 yılında başlayan "bedel tespiti ve tescil" davaları, Yargıtay aşamasından geçerek kesinleşti.

Ancak Tanrıkulu, Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü'nün ana kamulaştırma bedellerini ödemesine rağmen, mahkemece hükmedilen yasal faizleri "sistematik biçimde" ödemediğini savundu.

Enflasyon ortamında ana paranın geç ödenmesinin ve faizlerin yatırılmamasının, çiftçilerin alım gücünde telafisi güç kayıplar yarattığını belirtiyor.

'Kamu zararı oluşuyor mu?'

Sezgin Tanrıkulu, Bakan Yumaklı'ya yönelttiği 10 maddelik önergede şu soruları yöneltti:

1. Silvan Barajı projesi kapsamında Diyarbakır ili Silvan ilçesi Dağcılar Mahallesi’nde kamulaştırılan taşınmazlara ilişkin olarak, kesinleşmiş mahkeme kararlarına ve yapılan resmi başvurulara rağmen yasal faiz ödemelerinin bugüne kadar yapılmamış olmasının hukuki ve idari gerekçeleri nelerdir?

2. Yargı kararlarının gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle, ilgili idare ve sorumlu kamu görevlileri hakkında herhangi bir idari veya disiplin soruşturması başlatılmış mıdır? Başlatılmış ise sonuçları nelerdir?

3. DSİ Genel Müdürlüğü uhdesinde, yalnızca Diyarbakır ili özelinde değil, Türkiye genelinde kamulaştırma işlemleri tamamlandığı halde ana alacağını veya bu alacaklara ilişkin yasal faizlerini tahsil edemeyen toplam hak sahibi sayısı kaçtır? Bu kapsamda ödenmeyen toplam borç ve faiz yükümlülüğü ne kadardır?

4. Ödenmeyen kamulaştırma bedelleri ve faizler nedeniyle oluşan gecikmenin, kamu maliyesi açısından doğurduğu faiz yükü ve olası kamu zararı hesaplanmış mıdır? Bu zararın sorumluluğu hangi idari birimlere aittir?

5. Yargı kararlarıyla hüküm altına alınmış alacakların ödenmemesi nedeniyle, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi başta olmak üzere ulusal ve uluslararası yargı mercilerine taşınan benzer uyuşmazlıklar bulunmakta mıdır? Bu davalar sonucunda Türkiye Cumhuriyeti aleyhine verilen ihlal kararları mevcut mudur?

6. Uzun süren yargı süreçleri ve idari gecikmeler nedeniyle kamulaştırma bedellerinin yüksek enflasyon karşısında değer kaybına uğraması sonucu oluşan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik olarak; enflasyon farkı, ek tazminat veya yeniden değerleme gibi mekanizmaların uygulanmasına ilişkin Bakanlığınızın herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?

7. Kamulaştırma süreçlerinde yaşanan bu tür gecikmelerin önlenmesi amacıyla DSİ Genel Müdürlüğü bünyesinde denetim, ödeme takvimi ve izleme mekanizmalarına ilişkin herhangi bir yapısal reform planlanmakta mıdır?

8. Silvan Barajı özelinde, yargı kararıyla kesinleşmiş tüm kamulaştırma alacaklarının ve bu alacaklara ilişkin faizlerin hak sahiplerine defaten ve ivedilikle ödenmesine yönelik bir ödeme takvimi mevcut mudur? Mevcut ise bu takvim kamuoyuyla neden paylaşılmamaktadır?

9. Hak sahiplerinin defalarca idareye başvurmasına rağmen ödemelerin yapılmaması, idarenin “hizmet kusuru” kapsamında değerlendirilmekte midir? Bu kapsamda vatandaşların ayrıca tazminat davası açmasının önüne geçilmesi için herhangi bir idari çözüm öngörülmekte midir?

10. Tarımsal üretimden kopmak zorunda kalan ve ekonomik olarak zor durumda bırakılan hak sahiplerine yönelik olarak sosyal destek, kredi yapılandırması veya gelir telafi edici herhangi bir destek programı planlanmakta mıdır?