Diyarbakır | Lice’nin saklı tarihi: Cînezur Kaya Mezarları turizme kazandırılmayı bekliyor
19
METİN BEKİROĞLU/YENİGÜN HABER – Diyarbakır’ın tescilli surları, tarihi evleri ve Hevsel Bahçeleri her yıl binlerce yerli ve yabancı turisti ağırlarken; kentin kuzeyindeki dağlık ilçesi Lice, tarih meraklılarını heyecanlandıracak yepyeni bir keşfin merkezinde yer alıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun resmi kararıyla "I. Derece Arkeolojik Sit Alanı" ilan edilen Lice’deki Cînezur Köyü’ndeki (Çağdaş) Kaya Mezarları, bölge turizmini canlandırma potansiyeliyle gün yüzüne çıkmayı bekliyor.
29
Diyarbakır-Bingöl karayoluna 15 km Lice merkezinden de yaklaşık 15 km bulunan Cînezur/Çağdaş Köyü Köyiçi Mevkii sınırları içerisinde yer alan bu antik mezarlar, yapılan yüzey araştırmaları sonucunda geçtiğimiz yıllarda koruma altına alındı. Resmi kayıtlara göre bölgedeki maliye hazinesi ve özel mülkiyete ait parseller üzerine yayılan bu nekropol alanı, "Korunması Gerekli Kültür Varlığı" olarak tescillendi.
https://www.youtube.com/watch?si=MztMkGElIkTKri-Q&v=6fMuDCVTCtU&feature=youtu.be
39
Ancak koruma kurullarının aldığı bu tescil kararı, tarihçiler ve yerel turizm temsilcilerine göre sadece bir başlangıç. Bölgedeki uzmanlar, Çağdaş Kaya Mezarları'nın doğru bir planlamayla bölge ekonomisini ve turizmini dönüştürebileceği görüşünde.
49
"LİCE, İNANÇ VE TARİH TURİZMİNİN YENİ ROTASI OLABİLİR"
Geç Roma ya da Asurlulardan kaldığı tahmin edilen kaya mezarları, antik çağlarda genellikle statü sahibi kişiler, yerel yöneticiler ya da asilzadeler için kayalık yamaçların oyulmasıyla yapılan anıtsal yapılar olarak biliniyor. Bölgedeki benzer örnekler (Eğil ilçesindeki Asur Kralları Kaya Mezarları) asırlardır ziyaretçi akınına uğrarken, Lice’deki bu yeni alanın da benzer bir çekim merkezi oluşturabileceği öngörülüyor.
59
Gazetemize konuşan yerel turizm acentesi temsilcileri ve rehberler, Diyarbakır merkezine sıkışan turizm rotalarının dış ilçelere kaydırılması gerektiğine dikkat çekiyor:
"Diyarbakır, sadece merkezindeki Ulu Cami, On Gözlü Köprü veya Zerzevan Kalesi'nden ibaret değil. Lice'deki Birkleyn Mağaraları zaten bilinen bir doğa harikasıydı. Cînezur/Çağdaş Köyü’ndeki bu antik kaya mezarlarının tescillenmesi, Turiz destinasyonu açısından harika bir fırsat olabilir. Eğer buraya yürüyüş rotaları, çevre düzenlemesi ve bilgilendirme tabelaları eklenirse, Lice inanç ve tarih turizminin yeni rotası haline gelebilir."
69
ALANDA YAPILAŞMAYA İZİN YOK
Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 9219 sayılı kararında, söz konusu alanın korunması için sıkı tedbirler alınması gerektiği vurgulanıyor. Kurul, tapu kütüklerine "I. Derece Arkeolojik Sit Alanı" şerhi koyarken, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun ilke kararları doğrultusunda alanda hiçbir yapılaşmaya izin verilmeyeceğinin altı çiziliyor.
Kararda dikkat çeken en kritik maddelerden biri ise kolluk kuvvetlerine ve yerel idareye yönelik, "Kaçak kazıların önlenmesini sağlayıcı tedbirlerin ilgili birimlerce alınması" uyarısı
79
Bölge halkı, tescil kararının ardından alanda güvenlik önlemlerinin artırılmasını olumlu buluyor ancak antik alanın kaderine terk edilmesinden endişeli. Köy sakinleri, mezarların definecilerin hedefi olmaktan kurtarılmasının en kesin yolunun, buranın bir "açık hava müzesi" gibi turizme açılması olduğunu belirtiyor.
89
Arkeologlar, Kaya Mezarlarında kapsamlı bir temizlik, kazı ve belgeleme çalışması yapılması gerektiğine işaret ediyor. Bu çalışmaların ardından hazırlanacak bir turizm master planı ile Lice, doğa sporları ve tarih meraklılarının bir arada ağırlanabileceği bir ekoturizm merkezine dönüştürülebilir.
Bakanlığın tescil hamlesiyle yasal koruma zırhına bürünen Çağdaş Kaya Mezarları, şimdi yerel yönetimlerin ve yatırımcıların burayı bir turizm destinasyonu haline getirecek projelerini bekliyor.
99
HAZİNE AVCILARININ TEHDİDİNDE
Öte yandan bölgeye gelen hazine avcılarının kaya mezarlarını tahrip etmesi bölge sakinlerinin tepkisine neden oluyor. Yurttaşlar, Lice Kaymakamlığı ve belediye ve Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'na çağrıda bulunarak tedbir almalarını istiyor.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.