Dolar 17,2343
Euro 17,6311
Altın 977,49
BİST 2.382,45
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Diyarbakır 38°C
Parçalı Bulutlu
Diyarbakır
38°C
Parçalı Bulutlu
Per 37°C
Cum 39°C
Cts 39°C
Paz 38°C

‘Bölgede sermaye göçü yaşanıyor’

‘Bölgede sermaye göçü yaşanıyor’
21 Şubat 2022 12:40
A+
A-

Fahiş enerji fiyatları ve artan maliyetler teşvikli bölgeleri de endişelendiriyor. Firmaların kredi çekebilmek için merkezlerini Doğu’dan Batı’ya taşıdığını belirten sanayiciler, bölgede son yıllarda büyük bir sermaye ve beyin göçünün yaşandığına dikkat çekti.  120 civarında büyük firmanın merkezini batıya taşıdığının altını çizen sanayiciler, mevcut tablonun devam etmesi halinde teşvikli bölgedeki fabrikaların kapanacağı uyarısında bulundu

 

 

Türkiye ekonomisi can çekişirken maliyetler altında ezilen sanayicinin kredi kanalları ise neredeyse kapandı. Bölgesel Yatırım Teşvik sistemi kapsamında 6. bölge olarak belirlenen Doğu illerinde bugünlerde büyük zorluklar yaşanıyor. Bankaların kredi vermek için büyük ölçekli firmalara “Merkezinizi batı bölgelerine taşıyın’ baskısı yaptığı, bölgede yılda 120 civarında büyük firmanın merkezini batıya taşıdığı belirtiliyor.

Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Başkanı Mehmet Kaya

‘Sermaye ve beyin göçü var’

Cumhuriyet Gazetesi’ne konuşan Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya, bölgede son yıllarda büyük bir sermaye ve beyin göçünün yaşandığını söyledi. Bölgede sadece küçük ve orta ölçekli işletmelerin kaldığına dikkat çeken Kaya,   bunun en büyük nedeninin ise finansa erişememe olduğunu savundu.

“Bankalar özellikle büyük ölçekli şirketlere Diyarbakır’dan batı ilerine taşınmaları şartıyla kredi vereceğini söylüyor” diyen DTSO Başkanı Kaya şunları kaydetti;

“2013-2015’e kadar bölgeden merkezini batı illerine taşıyan şirket sayısı yıllık 10-15 iken 2017’den bu yana 120 seviyelerine çıktı. Giden şirketlerle konuştuğumuzda Diyarbakır merkezli olduklarında kredi alamadıklarını ve ister kamu ihalelerine girelim ister batı illerindeki ihalelere girelim bize PKK’li muamelesi yapılıyor diyorlar. Şirketler Diyarbakır’ı beş yıl kayyumlar üç yıl siyaset yönetiyor, ona mal verirsek o paramızı ödemiyor diğerine versek o ödemiyor diyorlar.

‘Kamu bankaları kredi vermiyor’

TL’nin değer kaybetmesi finans sorununu daha da katmerleştirdi. Kamu bankaları kredi vermiyor. Özel bankalar da faiz yüzde 30’un altına inmiyor. Öyle doğalgaz ve elektrik faturaları görüyoruz ki inanılır gibi değil, bu sürdürülemez bir durum. 1.5 milyon TL doğalgaz faturası ödeyen bir işletmemize 6 milyon TL fatura geldi.  Bölgede son üç yılda imalat alanında açılan fabrika sayısında artış oldu. İlk defa bölgede bir fırsat yakalamışken gerek elektrik fiyatları döviz ve komşu ülkelerle olan sorunlar; geçmişte bölgemizin yaşadığı yüksek işsizlik ve iş alanlarının açılmadığı bir döneme tekrar gireriz endişesi var.”

VOSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Şemsettin Bozkurt

‘Firmalar önünü göremiyor;  tablo çok vahim’

“Elde avuçta bir şey kalmadı. Yatırım iştahı kalmadı. Ekim ayından bu yana birikimlerimizi yiyoruz” diyen Van Organize Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (VOSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Şemsettin Bozkurt ise “Piyasa o kadar allak bullak olmuş ki, firmalar önünü göremiyor. Şu andaki tablo çok vahim” dedi. Bozkurt şunları vurguladı:

“Van’da OSB’de gittikçe daralma yaşanıyor. 140 fabrika var. 25-30 tanesi kapandı. 90’ı yarı kapasitenin altında çalışıyor. Kur garantili mevduat gelince bankalar kredileri tamamen kesti. Biz 35 yıllık bir firmayız. Çok kriz atlattık. 2010’da 10 milyon TL’lik yatırımla kapasitemizi artırma kararı almıştık, döviz kuru dalgalanmadan önce işimizi bitirdik. Yatırıma başladığımda betonun metreküpünü 255 TL’ye almışım şu an 800 TL. Demir tonunu 6 liraya almışım şu an 16 bin TL. Krizden önce bu yatırımı yapmasaydım şimdi asla yapmazdım.

‘Daha çok fabrika kapanır’

Sanayici çok zor durumda. Kurun nerede duracağını, faizin ne olacağını bilmiyoruz. İşletmeleri tek tek dolaşıyorum. Korkunç elektrik faturalarıyla karşılaşıyoruz. Hiç çalışmayan fabrikalara bile 50 bin TL elektrik faturası gelmiş. Bu bölgede bankalardan kredi almak zaten çok zordu, şu anda büyük torpiliniz yoksa asla kredi alamıyorsunuz. 1 milyon liralık malınızı 100 bin lira teminat kabul ediyorlar. Piyasaya 2-3 yıl düşük faizli kredi verilmesi ve ödemelerin iki yıl sonra yapılması lazım. Üretici için vergiler indirilmeli.  Bu olmazsa çok fabrika kapanır. Zaten birçok sanayicimiz fabrikasını sattı, el değiştirdi.”

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.