Mardin’in Mazıdağı ilçesine bağlı Yalınağaç köyü, 2 Temmuz 2022 sabahı bölgedeki en trajik toprak kavgalarından birine sahne oldu. Komşu Armağan köyünde yaşayan Eliş ailesi mensupları, Mirdemir ailesinin bulunduğu köye sabah saat 05.00’te silahlı baskın düzenledi.
Olayın ardından geçen dört yıllık yargılama süreci, 12 Haziran’da Mardin 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen karar duruşmasıyla son buldu. Ancak mahkemenin verdiği karar, kamuoyunda ve mağdur ailede derin bir adaletsizlik hissi yarattı.
Mahkeme 'Cinayetten' Beraat, 'Yaralamadan' Ceza Verdi
Mardin 4. Ağır Ceza Mahkemesi, davanın en kritik ayağı olan 82 yaşındaki Süleyman Mirdemir’in kasten öldürülmesi eylemine ilişkin kararında, aralarında Sinan Eliş, Kanco Eliş, Sadık Eliş ve Mehmet Salih Eliş’in de bulunduğu toplam 18 sanık hakkında mahkûmiyete yeterli, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesiyle ayrı ayrı beraat kararı verdi.
Buna karşın mahkeme, aynı sanıklardan bazılarının olay yerinde bulunan diğer mağdurlar Şeyhmus Abis, Mehmet Abis, Hasan Mirdemir ve Baran Mirdemir’e yönelik eylemlerini cezasız bırakmadı. Sanıklar hakkında, bu isimleri "kasten öldürmeye teşebbüs" ve "yaralama" suçlarından değişen oranlarda hapis cezaları verdi. Bu durum, "Aynı kişilerin aynı olayda insanları yaraladığı kabul edilirken, ölümden nasıl sorumlu tutulmadığı" sorusunu gündeme getirdi.
"Köyü Ele Geçirmek İçin Ölüm Toplantısı Yaptılar"
Dede Süleyman Mirdemir ile aynı adı taşıyan ve katliamdan sağ kurtulan torun Süleyman Mirdemir, yaşanan dehşeti ve davanın perde arkasını anlattı. Arazilerinin çok geniş olduğunu ve köyün tenhalığından yararlanılmak istendiğini belirten Mirdemir, saldırının planlı olduğunu şu sözlerle iddia etti:
"Köyde amcamın çocukları ve bizden başka kimse kalmadı, ailemizin büyük kısmı yurt dışındaydı. Eliş soy isimli şahıslar uzun süredir mallarımıza göz koymuştu. Köyün tenhalığını fırsat bilip bir evde toplanmışlar. Mahkeme tutanaklarına giren itiraflarında bile var; ‘Bunları vurup öldürürsek geri kalanlar korkar, köye gelemez, topraklar da bize kalır’ diyerek plan yapmışlar."
Sabah 5 Pususu ve İşkence İddiası
Torun Mirdemir’in anlatımlarına göre, olay günü sabah tam 05.00'te planlı bir kışkırtma yapıldı ve biçilmekte olan tarlaya kasıtlı olarak hayvanlar salındı. Uyarı için tarlaya giden amcalarına "Bugün sana dersini vereceğiz" denilerek ateş açıldı.
Olayı yatıştırmak için kenardan dolanan 82 yaşındaki dede Süleyman Mirdemir ise yukarıda pusuda bekleyen diğer grubun ortasına düştü. Torun Mirdemir, dedesinin ölümünü şu sözlerle aktardı:
"Orada 82 yaşındaki dedemi önce vurup yaralıyorlar. Ardından yüzünü, kollarını darp ederek vahşice işkence ediyorlar ve yakın atışla katlediyorlar. Biçerdöver sürücüleri ve kadınlar araya girmeseydi, amcamı da orada öldüreceklerdi."
"Biz Hastanedeyken Olay Yerini Süpürdüler"
Mirdemir ailesi, cinayetin faili meçhul kalmasının en büyük nedeninin olaydan hemen sonra delillerin karartılması olduğunu savunuyor. Saldırı sonrası tüm ailenin yaralılar nedeniyle hastaneye ya da ifade için karakola gittiğini belirten Mirdemir, "Köyde kimse kalmayınca karşı taraf rahatça olay yerine girip her yeri silip süpürdü. Delilleri kendilerine göre temizleyip ayarladılar" dedi.
Ancak aileye göre, mahkeme sürecinde sunulan teknik kanıtlar planlı saldırıyı kanıtlar nitelikteydi:
- HTS ve Baz Kayıtları: Daraltılmış baz (HTS) kayıtlarında, olay henüz başlamadan önce 9 kişilik öncü bir grubun pusuda beklediği belgelendi.
- Gizli Kamera Kaydı: Olaydan 20 dakika sonra korkarak video çeken küçük kuzenin görüntülerinde, karşı taraftan birçok kişinin ellerinde silahlarla orada olduğu net bir şekilde görüldü.
- Tutanaklardaki İtiraflar: Sanıklardan 5-6 kişi, olay öncesi evde "cinayet toplantısı" yaptıklarını bizzat mahkemede itiraf etti.
Mahkeme tutanaklarına yansıyan savunmalar ise dikkat çekiciydi. Görüntülerde elinde tüfekle üstü çıplak halde görülen ve yüzü tam seçilemeyen sanık Ferdi Eliş, "Evet, o bendim ama yazdı, hava sıcaktı o yüzden çıkardım" dedi. Bir diğer sanık Mehmet Salih Eliş’in elinde ise Kalaşnikof marka tüfek olduğu net şekilde teşhis edildi. Buna rağmen mahkeme, cinayet eyleminin failini tespit edemedi.
Eleştriler sonrası Ensarioğlu’ndan açıklama
Dava sonucunun yarattığı yankılar sürerken, karardan sadece bir gün sonra dikkat çeken bir görüşme gerçekleşti. Beraat eden Eliş ailesi üyeleri, AK Parti Diyarbakır Milletvekili Galip Ensarioğlu ile bir araya gelerek fotoğraf çektirdi.
Söz konusu fotoğrafın ardından Serbestiyet’e konuşan Galip Ensarioğlu, eleştirilere şu yanıtı verdi:
"İki tarafı da tanımıyorum. Barıştırmak için hakem olacağım."
Yargılamanın beraatle sonuçlanması ve siyasi figürlerin olaya dahil olması, Mirdemir ailesinin adalet arayışını bir kez daha çıkmaza soktu. 82 yaşındaki bir adamın güpegündüz, tanıklar ve silah itirafları önünde öldürülmesi, bölgedeki toprak davalarında cezasızlık kültürünün yeni bir örneği olarak kayıtlara geçti.