YENİGÜN HABER – 2003 yılında Diyarbakır’da sadece 6 kadına, kişi başı 500'er TL verilerek başlayan bir ekonomik deney, bugün Türkiye’nin 69 iline yayılan devasa bir toplumsal kalkınma modeline dönüştü. Nobel Barış Ödüllü Prof. Dr. Muhammed Yunus'un dünya genelinde öncülük ettiği Grameen modelini Türkiye’de uygulayan Türkiye Grameen Mikrofinans Programı (TGMP), dar gelirli kadınlara sağladığı toplam mikrokredi miktarında 2,5 milyar TL sınırını aştığını duyurdu.
Klasik hibe ve yardım mekanizmalarının yoksulluğu kalıcı olarak çözmediği savunulan sistemde, kadınlara "balık vermek yerine balık tutmayı öğretmek" hedefleniyor.
Teminatsız ve Kefilsiz Sistem: %99,8 Geri Dönüş Oranı
Sistemin en dikkat çekici yönü, hiçbir geleneksel bankacılık şartını aramıyor olması. Mikrokredi alabilmek için kadınlardan ne bir teminat ne de bir kefil isteniyor. Buna rağmen, mikrogirişimci kadınların sorumluluk bilinci sayesinde kredilerin geri ödenme oranı %99,8 gibi dünya standartlarının da üzerinde bir seviyede seyrediyor.
TGMP Sosyal Etki Analizi Raporu, sisteme yatırılan her 1 TL’nin topluma 21,36 lira değerinde sosyal etki olarak geri döndüğünü ortaya koyuyor. Kredi kullanan kadınların %94’ünde duygusal iyilik halinin güçlendiği, %91’inde ise finansal okuryazarlığın arttığı gözlemlendi.
"Amacımız klasik hibe yardımı değil, yaşam hakkı sunmak"
TİSVA Mütevelli Heyeti Başkanı Halil Fatih Akgül, "Kadın Yoksulluğunun Olmadığı Bir Türkiye" hedefine ancak kadınları üretime dahil ederek ulaşılabileceğini vurguluyor:
"Klasik hibe yardımları yoksulluğu kalıcı olarak önleyemez. Biz kadınlarımıza yardım değil, onlara onurlarıyla yoksulluktan çıkabilecekleri bir sermaye, yani bir yaşam hakkı sunuyoruz."
TGMP Genel Müdürü Halil Orhan ise Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile uyumlu olarak, 2030 yılına kadar Türkiye'deki her dar gelirli haneye ulaşmayı ve yoksulluğu tamamen ortadan kaldırmayı amaçladıklarını belirtiyor.
Küçük Sermayelerle Değişen Hayatlar: Üç Kadının Başarı Hikayesi
Mikrokredinin sahadaki karşılığı, Türkiye'nin farklı illerinde kendi ayakları üzerinde durmayı başaran yüz binlerce kadının hikayesinde gizli.
Adile Çiftçi (Şanlıurfa): 1.000 TL ile Çiçekçilikten Çay Evine
Şanlıurfa’da yaşayan Adile Çiftçi, henüz 15 yaşında evlendirildi. Üçüncü çocuğuna hamileyken eşini bir trafik kazasında kaybeden Çiftçi, 2009 yılında TGMP’den aldığı 1.000 TL’lik ilk mikrokrediyle küçük bir çiçekçi dükkanı açtı. Azmiyle işini büyüterek dükkanını modern bir çay evi işletmesine dönüştürdü.
Finansal Değişim: İşin başında aylık geliri yalnızca 300 TL olan Çiftçi, bugün aylık kazancını 45.000 TL seviyesine çıkardı. Girişimcilik yolculuğu boyunca toplam 1,2 milyon TL'yi aşkın net gelir elde ederek çocuklarının eğitimini tamamlamasını sağladı.
Arzu Baylan (Diyarbakır): Bağlar'ın Gelinlik Modacısı
Diyarbakır’ın Bağlar ilçesinde yaşayan Arzu Baylan da eşini trafik kazasında kaybettikten sonra iki çocuğuyla yalnız kaldı. 2008 yılında 800 TL’lik ilk kredisiyle küçük bir dükkan kiralayarak abiye kıyafet satışına başladı. Zamanla gelinlik tasarım ve kiralama sektörüne adım atan Baylan, bugün kentin tanınan kadın girişimcilerinden biri.
Finansal Değişim: İlk dönemlerde aylık geliri 100 TL olan Baylan, aylık kazancını 60.000 TL’ye ulaştırdı. 18 yıllık serüveninde toplam 2,7 milyon TL gelir elde ederek çocuklarına üniversite eğitimi imkanı sundu.
Zeynep Kayhan (Hakkari): Yüksekova'da Küllerinden Doğan Salon
Hakkari Yüksekova'da 2013 yılında açtığı kuaför salonunu maddi imkansızlıklar nedeniyle 2016'da kapatmak zorunda kalan Zeynep Kayhan, 2020 yılında aldığı 1.500 TL’lik "can suyu" mikrokredisiyle dükkanını yeniden açtı. Her yıl kredisini artırarak salonunu profesyonel ekipmanlarla donattı.
Finansal Değişim: 2020'de işe yeniden başladığında aylık geliri 8.000 TL olan Kayhan, kısa sürede kazancını aylık 50.000 TL’ye yükseltti ve 5 yılda toplam 1,3 milyon TL'yi aşkın net kazanç sağladı.