Sürücülerin yasal olarak ticari taşımacılık faaliyetlerini yürütebilmeleri adına zorunlu kılınan bu belge, tek bir harç ödemesinden ziyade; eğitim, sınav ve belgelendirme aşamalarını kapsayan çok katmanlı bir finansal yapıya sahiptir. SRC Belgesi Maliyeti incelendiğinde harcamaların teorik/uygulamalı eğitim ücreti, kamu sınav harçları ve basım/kart bedelleri şeklinde üç ana grupta toplandığı görülmektedir.
1. SRC Belgesi Maliyet Kalemleri ve Finansal Yapısı
SRC belgesi alım sürecinde karşılaşılan toplam maliyet, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesindeki yetkili özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim kurslarına ödenen eğitim bedeli ile kamu kurumlarına aktarılan resmî harçların birleşiminden oluşur.
Kurumsal Eğitim (Kurs) Ücretleri
Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği çerçevesinde her yıl İl Milli Eğitim Müdürlükleri, Valilik Temsilcileri ve Sektör Temsilcilerinden oluşan Ücret Tespit Komisyonunca taban fiyatlar belirlenmektedir.
- SRC 1 (Uluslararası Yolcu Taşımacılığı): 11.000 TL
- SRC 2 (Yurtiçi Yolcu Taşımacılığı): 9.500 TL – 9.505 TL
- SRC 3 (Uluslararası Yük ve Eşya Taşımacılığı): 11.000 TL
- SRC 4 (Yurtiçi Yük ve Eşya Taşımacılığı): 9.500 TL – 9.505 TL
- SRC Kurye (Motosiklet/Moped Kurye Taşımacılığı): 9.500 TL
Sınav Harcı ve Kart Basım Bedelleri
Kurs ücretinden bağımsız olarak, doğrudan kamu idarelerine yatırılması gereken zorunlu ödemeler bulunur:
- MEB e-Sınav Harcı: Teorik ve görsel uygulama sınavı aşamaları için 1.250 TL tutarındaki sınav başvuru harcı ödenmektedir. Sınavda başarısız olunması durumunda, tekrar edilecek her bir sınav hakkı için bu tutarın yeniden yatırılması gerekmektedir.
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Kart Basım Ücreti: Sınavlardan başarıyla geçen adayların belgelerinin e-Devlet sisteminde aktifleşmesi ve fiziki/dijital onay süreçlerinin tamamlanması adına 264 TL tutarında resmî kart harcı yetkili kamu bankalarına ödenir.
2. Belge Türlerine Göre Birleşik Ödeme ve İndirim Konfigürasyonları
Ticari araç sürücülerinin hem yolcu hem de yük taşımacılığı alanında yetki sahibi olmak istemeleri durumunda, modüler eğitim birleştirmeleri ve maliyet avantajları devreye girmektedir.
Belge Türü ve İttifakı | Kapsam Alanı | Ortalama Kurs Ücreti | Sınav ve Kart Harcı | Toplam Maliyet Projeksiyonu |
SRC 2 (Tekil) | Yurtiçi Yolcu Taşımacılığı | 9.500 TL | 1.514 TL | 11.014 TL |
SRC 4 (Tekil) | Yurtiçi Yük / Eşya Taşımacılığı | 9.500 TL | 1.514 TL | 11.014 TL |
SRC 1 (Tekil) | Uluslararası Yolcu Taşımacılığı | 11.000 TL | 1.514 TL | 12.514 TL |
SRC 3 (Tekil) | Uluslararası Yük / Eşya Taşımacılığı | 11.000 TL | 1.514 TL | 12.514 TL |
SRC 2 + SRC 4 (Kombine) | Yurtiçi Yolcu + Yük Taşımacılığı | 15.000 TL | 3.028 TL | 18.028 TL |
SRC 1 + SRC 3 (Kombine) | Uluslararası Yolcu + Yük Taşımacılığı | 18.000 TL | 3.028 TL | 18.028 TL (Üst Yetki Kapsamı dahil) |
Uluslararası nitelikteki belgelerin (SRC 1 ve SRC 3) alınması durumunda, alt mevzuat gereği kapsanan ulusal belgeler (SRC 2 ve SRC 4) için ekstra bir kurs veya sınav sürecine ihtiyaç duyulmamaktadır.
3. Muafiyetli Başvuru ve Sınavsız SRC Maliyet Statüsü
25 Şubat 2003 tarihinden önce alınmış B, C, D veya E sınıfı sürücü belgesine sahip olan adaylar, Karayolu Taşıma Yönetmeliği doğrultusunda teorik eğitim ve sınavlardan muaf tutulmaktadır.
Sınavsız SRC başvuru sürecinde yetkili özel öğretim kurumlarına kurs ücreti ödenmemektedir. Bu statüdeki sürücüler, doğrudan e-Devlet kapısı üzerinden yapacakları başvurularda sadece Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belirlenen belge işleme/kart bedellerini ödeyerek süreçlerini tamamlayabilmektedir.
4. Belgesiz Faaliyet Yürütmenin Mali Risk Analizi
4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 26. maddesinin ilgili fıkraları uyarınca, mesleki yeterlilik belgesine sahip olmadan ticari araç kullanan sürücülere ve araç sahiplerine ayrı ayrı idari para cezası kesilmektedir. Denetimlerde uygulanan yaptırım tutarları, bir adet SRC belgesinin toplam temin maliyetini aşmakta; yasal uyumun sağlanması, olası cezai yaptırımlara kıyasla ekonomik bir zorunluluk teşkil etmektedir.