METİN BEKİROĞLU/YENİGÜN HABER
Diyarbakır’ın Sur ilçesinde bulunan ve kentin simgeleri arasında yer alan Dört Ayaklı Minare’de görüldüğü belirtilen çatlak, tarihi yapının korunmasına ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Deneyimli gazeteci Mahmut Bozarslan, sosyal medya paylaşımında minaredeki çatlağa dikkat çekti. Yaklaşık 500 yıllık geçmişe sahip yapı, son haftalarda sosyal medya içerikleri için minareye çıkan kişilerin görüntüleri ve ziyaretçilerin yoğun ilgisiyle de gündeme gelmişti.
Çatlağın ne zaman oluştuğu, yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediği ve mevcut durumun herhangi bir yapısal risk oluşturup oluşturmadığı konusunun uzman incelemesiyle açıklığa kavuşturulması bekleniyor.
Anadolu’da tek örnek: Dört taş sütun üzerinde yükseliyor
Diyarbakır’ın tarihî Suriçi bölgesinde, Şeyh Mutahhar Camii’nin yanında bulunan Dört Ayaklı Minare, özgün mimarisiyle Türkiye’de benzeri bulunmayan anıtsal yapılardan biri olarak kabul ediliyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Kültür Portalı’ndaki bilgilere göre, Akkoyunlu hükümdarı Kasım Bey tarafından 1500 yılında yaptırılan cami, Osmanlı dönemine uzanan tarihî bir miras niteliği taşıyor. Caminin bağımsız minaresi ise dört taş sütun üzerine oturan yapısıyla diğer minarelerden ayrılıyor. Siyah ve beyaz kesme taşlarla inşa edilen yapı, Diyarbakır’ın mimari kimliğinin önemli parçalarından biri.
Sosyal medya çekimleri ve ziyaretçi yoğunluğu
Dört Ayaklı Minare, son dönemde sosyal medya içerik üreticilerinin çekimleri nedeniyle de gündeme geldi. Eylül ayının son haftalarında, bazı kişilerin merdiven kullanarak minareye çıktığı görüntülerin paylaşılması üzerine yapının giriş kapısı kilitlendi.
Buna rağmen tarihî yapıyı ziyaret edenler, minarenin çevresinde dolaşarak fotoğraf ve video çekmeyi sürdürüyor. Halk arasında minarenin etrafında belirli sayıda tur atmanın dileklerin gerçekleşmesiyle ilişkilendirildiği yönünde bir inanış da bulunuyor.
Ancak tarihî yapıların yoğun ziyaretçi ilgisiyle karşı karşıya kalması, koruma önlemlerinin önemini artırıyor. Ziyaretçilerin davranışlarının yapıya zarar verip vermediği ve minarenin mevcut durumunun ne olduğu, bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesi gereken konular arasında.
Vakıflar Bölge Müdürlüğü’ne inceleme çağrısı
Dört Ayaklı Minare’de oluştuğu belirtilen çatlağın yalnızca yüzeydeki bir bozulma mı olduğu, yoksa yapısal bir soruna mı işaret ettiği mevcut bilgilerle kesin olarak söylenemiyor. Bu nedenle çatlağın fotoğraflarla belgelenmesi, önceki restorasyon kayıtlarıyla karşılaştırılması ve uzman ekiplerce yerinde incelenmesi önem taşıyor.
Kültür Portalı’nda yapının bakımından sorumlu kuruluş olarak Vakıflar Genel Müdürlüğü gösteriliyor. Bu çerçevede Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün de sürece dahil olması; minarede acil teknik inceleme yapılmasını sağlaması, gerekiyorsa geçici koruma tedbirlerini devreye sokması ve inceleme sonuçlarını kamuoyuyla paylaşması bekleniyor.
Dört Ayaklı Minare, yalnızca Diyarbakır’ın turistik simgelerinden biri değil, kentin tarihini ve mimari hafızasını bugüne taşıyan özgün bir kültür varlığı. Yapının geleceği açısından öncelik, çatlağın nedenini belirlemek ve olası hasarın ilerlemesini önlemek olmalı.
Tarihî mirasın korunması, bir hasar büyüdükten sonra onarım yapmakla sınırlı değil; riskleri zamanında tespit etmek ve gerekli önlemleri almaktan geçiyor.