Dicle Toplumsal Araştırmalar Merkezi (DİTAM), Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin 2027 yılı eylem planı ve performansa dayalı bütçe hazırlıklarına katkı sunmak amacıyla hazırladığı iki raporu kamuoyuyla paylaştı. Sivil toplum kuruluşlarının görüş ve önerilerini içeren raporlarda, kentteki sorunların çözümü için katılımcı, şeffaf ve eşitlikçi bir yerel yönetim anlayışının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
217 sivil toplum aktivistinin görüşü alındı
Avrupa Demokrasi Vakfı tarafından desteklenen “Diyarbakır Kent Sorunlarının Çözümünde Sivil Toplumun Katılımı Projesi” kapsamında hazırlanan raporlardan biri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla gerçekleştirilen toplantıdaki görüşleri temel aldı. Diğer rapor ise Diyarbakır'da 217 sivil toplum aktivistiyle yapılan saha araştırmasının sonuçlarına dayandırıldı.
Araştırmada katılımcıların belediye hizmetlerine ilişkin değerlendirmeleri, sosyoekonomik durumları ve kent politikalarına yönelik öncelikleri incelendi. Buna göre katılımcı planlama ve kentleşme yüzde 31,8 ile ilk sırada yer alırken, konut ve temel hizmetler yüzde 28,6, sürdürülebilir ulaşım ise yüzde 18,9 oranında öncelikli alan olarak belirlendi.
Sosyal konut ve raylı sistem talebi öne çıktı
Saha araştırmasında, Diyarbakır'ın konut ve ulaşım sorunlarına yönelik çözüm önerileri de öne çıktı. Katılımcıların yüzde 46'sı sosyal konutu, yüzde 43'ü kentsel dönüşümü öncelikli görürken, ulaşım alanında raylı sistem yüzde 45 ile ilk sırada yer aldı.
Raporlarda ayrıca afet risklerinin azaltılması, iklim değişikliğine uyum, atık yönetimi, yeşil alanların korunması, kültürel ve doğal mirasın yaşatılması ile kırsal ve kentsel alanlar arasındaki eşitsizliklerin giderilmesi için öneriler sunuldu.
DİTAM, belediye hizmetlerinin hak temelli, eşitlikçi, şeffaf, katılımcı ve sürdürülebilir biçimde yürütülmesi için sivil toplumun karar alma süreçlerinde daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini belirtti.
Azizoğlu: Ortak akla ihtiyaç var
Toplantının açılışında konuşan DİTAM Başkanı Mesut Azizoğlu, Diyarbakır'da gündelik yaşamda karşılaşılan sorunların ve hizmet eksikliklerinin daha fazla tartışılması gerektiğini söyledi. Yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için ortak aklın önemine işaret eden Azizoğlu, Yerel Hizmetleri İzleme Ağı'nın temel hedeflerinden birinin sivil toplumun bilgi ve deneyimini politika üretim süreçlerine taşımak olduğunu ifade etti.
2024 yılında kurulan Yerel Hizmetleri İzleme Ağı'nın, Diyarbakır'ın yerel ve merkezi yönetimlerden kaynaklanan sorunlarına çözüm üretilmesine katkı sunmayı amaçladığını belirten Azizoğlu, özellikle Kürt meselesine ilişkin gelişmelerin yaşandığı dönemde siyasetçilerin sivil toplumun bilgi birikimine ve katkısına daha fazla ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Ağın sekreteryasında DİTAM'ın yanı sıra Diyarbakır Barosu, Diyarbakır Tabip Odası, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile TMMOB Diyarbakır İl Koordinasyon Kurulu bulunuyor.
Mızraklı: Kentler yalnızca binalardan ibaret değil
Toplantıda konuşan Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi önceki dönem Eşbaşkanlarından Dr. Selçuk Mızraklı ise kentlerin yalnızca binalardan oluşmadığını; insanların hafızasını, dilini, kültürünü ve dayanışmasını da barındırdığını ifade etti.
Sürdürülebilir bir kent yaşamının demokratik, adil, katılımcı, ekolojik ve barışçıl olması gerektiğini belirten Mızraklı, insanların kendilerini güvende hissettiği, dillerini ve kültürlerini özgürce ifade edebildiği bir yaşamın önemine dikkat çekti.
Hedef, sürdürülebilir bir kent yönetimi
Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nın 11'incisi olan “Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar” hedefini esas alan proje, belediye çalışmalarının uluslararası sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumunu değerlendirmeyi amaçlıyor.
Aralık 2026'da tamamlanması planlanan projenin ardından 2027'de başlayacak yeni çalışmaya “Sağlıklı ve Kaliteli Yaşam”, “Nitelikli Eğitim” ve “İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme” hedeflerinin de dahil edilmesi öngörülüyor.
DİTAM, uzun vadede Yerel Hizmetleri İzleme Ağı'nı Birleşmiş Milletler'in 17 sürdürülebilir kalkınma amacının tamamını izleyen, veri üreten ve kamu kurumlarıyla sivil toplum arasındaki iş birliğini güçlendiren katılımcı bir mekanizmaya dönüştürmeyi hedefliyor.