MESUT FİDANÇİÇEK/YENİGÜN HABER - TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesi görüşülürken konuşan Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, Türkiye'nin hızla yaşlandığını ve doğurganlık oranlarındaki düşüşün önemli bir sorun haline geldiğini söyledi.
Nüfus politikalarına ilişkin değerlendirmesinde 1990'lı yıllara dikkat çeken Göktaş, erkeklerin SGK aracılığıyla kısırlaştırıldığını belirterek, bu uygulamanın utanç verici olduğunu savundu.
Bakan Göktaş, söz konusu uygulamanın sistematik olmadığını ancak SGK desteğiyle gerçekleştirildiğini ifade etti.
Muhalefet milletvekilleri ise açıklamanın ardından, Türkiye'de sistematik bir kısırlaştırma politikası uygulanıp uygulanmadığını sorgulayarak Bakan Göktaş'a tepki gösterdi.
Tepkiler üzerine yeniden söz alan Göktaş, iddiasını yineleyerek, "1990'lı yıllardan bahsediyorum. Ameliyatlar yapıldı" dedi.
1990'lı yıllardaki uygulamaların geçmişi ve Diyarbakır ayrıntısı
Dönemin gazete arşivlerini inceleyen T24'ün haberine göre, 1980'lerin sonu ve 1990'lı yıllarda erkeklerde vazektomi yöntemi aile planlaması kapsamında gündeme geldi. SSK hastaneleri ile İnsan Kaynağını Geliştirme Vakfı işbirliğinde yürütülen çalışmalarda, çocuk sahibi olmak istemeyen erkeklere gönüllülük esasına dayalı ücretsiz kısırlaştırma seçeneği sunuldu.
Arşivlerde Diyarbakır Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin de bu kapsamda gönüllü erkeklere ulaşmak için çalışma yürüttüğüne ilişkin haberler yer aldı.
Diyarbakır Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin bu konudaki çalışmasına ilişkin oldukça dikkat çekici ayrıntılar yer alıyor.
Haberde üniversiteden bir heyetin Bismil'e bağlı bir köye giderek erkekleri bu yönteme ikna etmeye çalıştığı belirtiliyor.
Bu ayrıntı, Diyarbakır'ı Bakan Mahinur Özdemir Göktaş'ın açıklamasında gündeme gelen tarihsel tartışmanın önemli merkezlerinden biri haline getirdi.
Diyarbakır'da kısırlaştırma kampanyası
Milliyet Gazetesi’nin 8 Ağustos 1988 tarihli gazetesinde 1. sayfa ve 14. Sayfasında yer alan habere göre, Dicle Üniversitesi kampanya hazırlığındaydı.
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde, doğurganlık oranının yüksek olduğu bölgede erkeklerin vazektomi yöntemiyle gönüllü olarak kısırlaştırılmasını amaçlayan geniş kapsamlı bir kampanya hazırlığı yapıldığı aktarılıyor. Kampanyanın başındaki isim ise Doç. Dr. Ünal Sert.
Kabul edenlere büyük ödül vaat ediliyor
Dönemin Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Klinik Şefi Doç. Dr. Ünal Sert, gazeteye yaptığı açıklamada Sert, özellikle üçten fazla çocuğu bulunan erkeklerin gönüllü kısırlaştırılmasına yönelik çalışmaları hızlandırmayı hedeflediklerini belirterek, "Erkekte kısırlaştırma için gönüllü arıyoruz. Bu gönüllülere büyük ödüller vereceğiz." ifadelerini kullanıyor.
Haberdeki en dikkat çekici bölümde Bismil'in Bozçalı köyüne gidildiği belirtiliyor. Doç. Dr. Ünal Sert başkanlığındaki üniversite heyeti, Bismil ilçesine bağlı Bozçalı köyünü ziyaret ederek erkeklere vazektomi yöntemini anlattı. Ancak köyde beklenen ilgiyle karşılaşılmadı.
Habere göre sekiz çocuk babası köy imamı Aziz Yalçın, üniversite heyetinin açıklamalarına tepki göstererek, "İmkanlarım olsa dört kadınla evlenir, 20 çocuk sahibi olurdum." diyor.
İmam, çocuk sahibi olmayı engellemenin günah olduğu görüşünü savunurken, eşinin ve çocuklarının da bu konuşmayı izlediği aktarılıyordu.
Üniversite heyeti bölgedeki erkekleri ikna etmekte zorlandı
Doç. Dr. Sert, Diyarbakır çevresindeki köylerde konuyla ilgili ön görüşmeler yaptıklarını ancak olumlu sonuç alamadıklarını belirtiyor. Bölgedeki erkeklerin vazektomiye sıcak bakmadığını, etkili bir bilgilendirme kampanyasıyla zaman içinde ikna edilebileceklerini savunuyor.
Haberde Dicle Üniversitesi'nde kaç erkeğe vazektomi uygulandığını veya kampanya kapsamında ameliyat yapılıp yapılmadığına dair bilgiye ise yer verilmedi.