DİYARBAKIR HABER – Diyarbakır Demokratik Kurumlar Platformu öncülüğünde 21 Şubat Dünya Anadil Günü nedeniyle bir dizi etkinlik gerçekleştirildi. İlk olarak geniş katılımlı bir basın açıklaması gerçekleştirilirken, Anadil ve Eğitim Paneli düzenlendi
“Kürtçeye statü, Kürtçe eğitim” şiarıyla yürüyüş gerçekleştirildi. Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanları Çiğdem Kılıçgün Uçar ve Keskin Bayındır, milletvekilleri, ilçe belediye eşbaşkanları, sivil toplum örgütü temsilcileri ve belediye başkanları katıldı.
Bağlar ilçesi Oryıl’da bir araya gelen kitle, buradan Koşuyolu Parkı’na kadar yürüdü. Burada konuşan yazar Rifat Ronî, "Kürtçe, Kürt halkının varlık gerekçesidir. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Kürt halkı dillerinin statü ve eğitim dili olmasını istiyor. Bu talep kabul edilene kadar mücadeleye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Kürtçeye statü tanınmalı
Basın metinin okuyan Kürtçe dili eğitmeni Nuh Bozkurt, Kürtçeye statü tanınması ve eğitim dili olması çağrısında bulunarak, “Kürt halkının Kürtçe eğitim ve statü talebi devlet tarafından karşılanmıyor. Yüz yıldan fazla inkar ve imha politikaları devreye konmuş durumda. 27 Şubat’ta başlayan süreç ile barışın ilanı verildi. Türk devleti sürecin ruhuna denk bir yaklaşım ile Kürtçe konusunda somut adımlar atmalı. Eğitim dili ve statü meselesini anayasal güvenceye almalı. Diğer hakları dili hakkı neyse Kürt halkının hakkı odur. Kürtçe önündeki engeller derhal ortadan kaldırılmalı. Uluslararası hukuk tanınarak bu yönlü adımlar atılmalı. Taleplerimiz kabul edilene kadar mücadele devam edecek. Kürt halkı da yaşamın her alanında Kürtçe konuşup Kürtçe yaşamalı” dedi.
Anayasal adım atılması çağrısı
Ardından konuşan DBP Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar ise Kürtçeye dönük baskılara dikkat çekerek, devletin inkar politikalarına son vermesi ve anayasal adım atması çağrısında bulundu. Kürtçenin önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini kaydeden Çiğdem Kılıçgün Uçar “Bugün dillerin özgürlüğü ve geleceği için önemli bir gün. Yapılan bir araştırmaya göre Kürtçenin Kirmançki dili yok olmak ile yüz yüze kalmış durumda. Kürtçeye dönük saldırılara hep birlikte başa çıkabiliriz. Sayın Öcalan Kürtçe için verilen mücadelenin önemine hep değinmiştir ve bu konuda mücadele edilmesi gerektiğinin altını çizmiştir. Devlet, bir yıldan fazla bir süredir başlayan sürecin gerekliliklerini yerine getirerek Kürtçeye statü ve eğitim dili olması yönünde adım atması gerekiyor. Dilimiz onurumuzdur. Dilimiz varlığımızdır” diye konuştu.
Anadil ve Eğitim Paneli düzenlendi
Daha sonra Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı tarafından “Anadil ve Eğitim (Zimanê Dayikê û Perwerde)” başlığıyla ÇandAmed Kongre Merkezi’nde panel düzenlendi. Panelin açılışında konuşan Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Serra Bucak, “Çeşitli dil kurslarımız var. Bu kentte anadilin ve çeşitli lehçelerin gelişmesi için kurslar, eğitimler ve lügat çalışmaları yapmaktayız. Yeterli mi? Kuşkusuz yeterli değil. Zaten yeterli olmamasını istiyoruz; çünkü siyasi ve politik nihai hedeflerimize ulaşmak, Kürtçenin statü kazanmasını sağlamak için mücadele ediyoruz. Kürtçenin statü kazanmasını savunurken çok dilliliği de savunmaktayız. Aramızda eğitim dili olmayan, özel alana hapsedilmiş Lazca ve Hemşince için emek vermiş kişiler de burada. Bugün ortak yol haritamızı oluşturmak için bir aradayız” dedi.
Konuşmaların ardından Dr. Yasemin Oral Sarıbaş, “Anadil Nedir? 21 Şubat’ın Tarihsel Arka Planı ve Bugün” başlıklı sunumuyla anadilin tarihsel arka planını ve 21 Şubat’ın anlamını değerlendirdi. Prof. Dr. Bülent Bilmez ise sunumunda Türkiye’de dillerin siyasal ve toplumsal çerçevede konumunu ele aldı.
Panelde ayrıca Prof. Dr. Christoph Schroeder, Dr. Salim Orhan, Dr. Cuma Çiçek ve Dr. Bahar Öngüç birer konuşma yaptı. Panelin ardından “Tehlike Altındaki Diller (Ziwanê ke Tehlûke de yê)” başlıklı forum düzenlendi.
Moderatörlüğünü Dr. Ronayi Önen’in yaptığı forumda; Deniz Gündüz (Kırmanckî), Fırat Mercan (Ermenice), İrfan Çağatay (Lazca), Saliba Açı̧ş (Süryanice), Emel Özdemir (Çerkesce) ve Mahir Özkan (Hemşince) konuşmacı olarak yer aldı. Forumda, tehlike altındaki dillerin durumu ele alındı.
Akşam ise yine Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından konser düzenledi.
Anadil Günü için konser
Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen 21 Şubat Dünya Anadil Günü etkinlikleri kapsamında Aram Tigran Kent Konservatuvarı eğitmenleri ve öğrencileri konser verdi.
Çand Amed Kültür ve Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen program, dengbêj dinletisi ile başladı. Ardından Aram Tigran Kent Konservatuvarı eğitmenleri ve öğrencileri, Kurmancca, Kirmançca, Ermenice ve Süryanice şarkılar seslendirdi.