DOLAR 7,8187
EURO 9,3602
ALTIN 449,54
BIST 1.329
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Diyarbakır 14°C
Parçalı Bulutlu
Diyarbakır
14°C
Parçalı Bulutlu
Paz 16°C
Pts 15°C
Sal 14°C
Çar 15°C

Tarih kokan şehrin tarihi – 1

05.09.2019
A+
A-

Tarihi geçmişi ve bu zengin geçmişle oluşan şehir yapısı ile göz dolduran bir şehir Diyarbakır. Yakın zamanda ortaya çıkarılan kalıntılar ile beraber keşfedilmeye çalışılan tarihi ile gizemli bir şehir Diyarbakır.

Coğrafi konumu itibarıyla her dönemde önemini korumayı başarmış bir kent olan Diyarbakır, Avrupa ile Asya arasında doğal bir geçiş yolu olmasından dolayı da farklı medeniyetlerin hakimiyeti altında idare edilmek zorunda kalmış.

Anadolu’nun en eski köy yerleşmelerinden biri olan tarımcı köy topluluklarının (Neolitik Toplum) en güzel örneğini veren Ergani yakınlarındaki Çayönü Höyüğü/tepesi, günümüzden 10 bin yıl önceye uzanır.

Dünya uygarlık tarihine de ışık tutan ve M.Ö. 7.500-5.000 yılları arasında aralıksız olarak daha sonra da aralıklarla iskan edilmiş olan günümüzdeki kent uygarlığının ilk temellerinin atıldığını Diyarbakır ve çevresinde var olan mağaralardan anlaşılmaktadır. Eğil-Silvan ve Ergani ilçelerinde yapılan arkeolojik kazı çalışmalarında, kentin tarihinin tarih öncesi dönemlere kadar uzandığı tespit edilmiştir. Eğil-Silvan yakınlarındaki “Hassun”, “Dicle Nehri” ve kolları üzerinde yapılan çalışmalar, Ergani ilçesinde “Hilar Mağarası”nda yapılan arkeolojik kazı çalışmalarında kentin tarihinin Yontma Taş ve Mezolitik devirlere uzandığı anlaşılmıştır.

Diyarbakır’ın 65 km. kuzeybatısında yer alan Ergani ilçesi yakınlarında yer alan “Çayönü Tepesi” kazılarında elde edilen bulgularda, dünyanın en eski köyünün burası olduğu kanıtlanmıştır. Yapılan arkeolojik kazı çalışmalarında burada yaşayan insanların zamanla “göçebelik” hayatından yerleşik hayata geçtikleri, avcılık ve toplayıcılık yaptıkları anlaşılmıştır.

Çayönü, insanların göçebelikten yerleşik köy yaşantısına, avcılık ve toplayıcılıktan besin üretimine geçtikleri “Neolitik Devrim” olarak da bilinen teknolojik yaşam biçimi, beslenme ekonomisi ve insan doğal çevre ilişkilerinin tümü ile değiştiği kültür tarihi ile ilgili buluşlarda bir çok ilki de içeren canlı ve ilginç bir yerleşmedir. Yabani buğday, mercimekgiller gibi bitkilerin tarıma alınması, koyun ve keçinin evcilleştirilmesi ile Çayönü bilim dünyasında önem kazanmıştır.

Yine Ergani yakınlarındaki Girê Hecîyan Tepesi’nde M.Ö. 5.000 yılları başına tarihlenen “Gelişkin Köy Evresi” ya da Kalkolitik Çağ olarak adlandırılan Halaf Kültürünün sonlarına tarihlenen tek bir kültür evresi görülmüştür. Halaf Kültürü, Kuzey Irak, Suriye ve Güneydoğu Anadolu’da görülen yuvarlak planlı kubbeli evleri zengin boya bezeli çanak-çömleği ile ünlüdür.

Diyarbakır’ın Bismil İlçesi yakınlarındaki Üçtepe Höyük’te yapılan ve henüz bitirilmemiş olan kazı çalışmalarında ise 2. Bin, Yeni Asur, Helenistik ve Roma İmparatorluk dönemine tarihlenen önemli bir merkez ortaya çıkarılmıştır.

Ha keza Lice yakınlarındaki Birkleyn mağaraları ve Eğil’deki Eğil Kalesi ve kayalardaki kitabeler Asurlardan kalan önemli eserler bulunmuştur.

Diyarbakır’ın kent merkezinin tarihi ise; M.Ö. 3. binde kente birçok tarihçi tarafından Kürtlerin ataları olarak kabul edilen Hurri-Mitaniler’in egemen olduklarını görüyoruz. M.Ö. 1260’a dek egemenliklerini sürdüren Hurri-Mitaniler’den sonra sırasıyla Asurlular, Aramiler, Urartular, İskitler, Medler, Persler, Makedonyalılar, Selevkoslar, Partlar, Büyük Tigran İdaresi, Romalılar, Sasaniler, Bizanslılar, Emeviler, Abbasiler, Şeyhoğulları, Hamdaniler, Mervaniler, Selçuklular, İnaloğulları, Nisanoğulları, Artuklular, Eyyübiler, Moğollar, Akkoyunlular, Safeviler ve Osmanlılar Diyarbakır’a egemen olmuşlardır. Devam Edecek..

 

YAZARIN EKLEMİŞ OLDUĞU YAZILAR
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

"Bu internet sitesi, Avrupa Birliği’nin maddi desteği ile oluşturulmuştur ve sürdürülmektedir. İçerik tamamıyla diyarbakiryenigun.com sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir."