DOLAR 8,5571
EURO 10,0869
ALTIN 496,00
BIST 1.352
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Diyarbakır 40°C
Sıcak
Diyarbakır
40°C
Sıcak
Cts 40°C
Paz 39°C
Pts 40°C
Sal 39°C

‘Surlar, mevcut haliyle korunmalı’

‘Surlar, mevcut haliyle korunmalı’
13.09.2020
A+
A-

Diyarbakır Surlarında başlatılan restorasyon çalışmalarıyla ilgili açıklama yapan Diyarbakır Eğitimi İzleme ve Reform Girişimi, surların mevcut haliyle korunup, sosyal reforma vurgu yapılması gerektiğine vurgu yaparak, “Kapsamlı restorasyon ile kentin eski ihtişamının sağlanacağı iddiaları, doğal görünüme uymayan yapılaşma olasılığı nedeniyle, tedirginlik uyandırmaktadır” uyarısında bulundu

 

DİYARBAKIR YENİGÜN – Diyarbakır Eğitimi İzleme ve Reform Girişimi (DİERG), Diyarbakır Surlarında başlayan restorasyon çalışmalarına ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.

UNESCO’nun Diyarbakır kalesini 2015 yılında dünya kültür mirası olarak tescillemesinin gerekçesinin “İnsanlık tarihinde önemli bir aşamayı veya aşamaları gösteren bir yapı türü, mimari, teknolojik grup veya peyzaj için istisnai bir örnek” olduğu belirtilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

DÜNYANIN YAŞAYAN EN BÜYÜK KALESİ

“Surlar, tarihinin hemen her döneminde onarım geçirdiği için duvar yüzeylerinde çok sayıda dönem izi görülmüş, farklı doku ve boyutlarda taş ve bağlayıcı malzeme kullanılmıştır. (https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/807562). Bugünkü sınırlarına IV. yüzyılda ulaşan ve 21. yüzyılın başlarına kadar bütünlüğünü koruyan surların bir kısmı 1930-1932 yılları arasında dinamitle yıkılmış, ayrıca sur taşlarının inşaatlarda kullanma amaçlı sökülmesi teşvik edilmiştir. Bu dönemde iki ayrı yerde 256 ve 41 metrelik geçitler oluşmuştur. 1940’lı yıllardan itibaren surların onarımına dönem dönem devam edilmiş, 1980’den sonra onarım çalışmaları hız kazanmıştır. 2010 yılında Cumhurbaşkanlığı himayesi altına alınan Diyarbakır Kalesi 5 bin 200 metre uzunluğunda, 8 ile 22 metre yüksekliğinde, kalınlığı 5 metreye varan surlardan ve dış kalede 82, iç kalede ise 18 olmak üzere toplam 100 burçtan ibarettir. Diyarbakır kalesi dünyanın yaşayan en büyük kalesidir.”

“250 MİLYON LİRALIK MALİYET”

Diyarbakır Surlarında başlayan güncel restorasyon çalışmalarıyla ilgili olarak bilgilerin yer aldığı açıklamanın devamında ise “Diyarbakır Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı Kültür Varlıkları Fonu’nca (YİKOB) sağlanan 9 milyon 471 bin liralık bütçe ile Urfa Kapıdan Yedi Kardeş burcuna kadar olan 6 burcun kapsamlı restorasyonu için Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından 500 gün sürmesi planlanan bir çalışma başlatılmıştır. Kalenin geri kalanının restorasyonunu hedefleyen iki ayrı projede ise 250 milyon liralık maliyet öngörülmektedir. Restorasyon çalışmalarında amaçlananın; yapısal hasarların giderilmesine yönelik güçlendirme, konservasyon ve mimari gerekliliklere göre tamamlamaları içeren minimum müdahale ilkesine uyarak onarım yapma yani “aslına uygun hale getirme” olduğu vurgulanmaktadır” denildi.

“MEVCUT HALİYLE KORUNMALIDIR”

DİERG’in surların mevcut haliyle korunması gerektiğinin belirtildiği açıklamada, “Diyarbakır kalesi dünyanın en büyük ve içinde yaşamın sürdüğü tek kalesidir. Diyarbakır kalesinin günümüzdeki doğal ve mevcut hali zaten ihtişamlıdır. Kapsamlı restorasyon ile kentin eski ihtişamının sağlanacağı iddiaları, doğal görünüme uymayan yapılaşma olasılığı nedeniyle, tedirginlik uyandırmaktadır. Ayrıca, tarihi kentin 1900’lü yıllardaki prototipi Mardin Kapı civarında zaten sergilenmektedir” ifadelerine yer verildi.

Aslına uygun hale getirici restorasyon yaklaşımının tartışılmalı olduğuna vurgu yapılan DİERG açıklamasında şu uyarılara yer verildi:

“Dünyadaki farklı yapılar (Çin seddi gibi) ile Diyarbakır kalesi arasında yapılan gerçekçi olmayan karşılaştırmalar tarihi kentin değerini gölgelemektedir. Kalenin turizm gelirinin artması kapsamlı restorasyon ile değil; dış ve iç kalenin ve Hevsel bahçelerinin mevcut doğal haliyle korunması, etkili tanıtım yapılması, yerli ve yabancı misafirlerin güvende hissetmelerinin sağlanması, kent yaşamında kargaşayı ve kaosu önleyen kuralların uygulanması, kale içinde temizliğe ve hijyen kurallarına uyulması, gürültü kirliliğine izin verilmemesi, işyerlerinin kaldırım işgallerinin engellenmesi ile mümkün olacaktır.

“SOSYAL ÇALIŞMALARA ÖNCELİK VERİLMELİ”

Diyarbakır toplumunun kentin tarihi yerleri ve eserleri konusunda koruyucu tutum alması için sosyal çalışmalar yapılabilir. Kapsamlı restorasyon için ayrılan miktarın bir kısmı ile bile bu tür çalışmalar yerine getirilebilir. Toplumun COVID-19 sürecinde yaşadığı sorunlar ile tarihi eserlerin korunması ve temiz tutulmasında yaşanan sorunlara aynı kaynak neden olmaktadır.  Toplumsal duyarsızlık, içe kapanmışlık sivil bireylerin tutumu ile sona erebilir. DİERG, bu nedenle, kent yaşamında çağcıl normlara uygun her türlü değişim ve dönüşümü sağlayıcı yaklaşım, tutum ve uygulamaları desteklemekte; kapsamlı restorasyonla kaleyi aslına uygun hale getirilmesini değil, sosyal reforma öncelik verilmesini önermektedir. Çevre ve sağlık konularında bireyi geliştiren, güçlendiren programlar toplumsal reformu hızlandıracaktır. Tarihi eserlerin ömrünün uzamasında geçmişle gelecek arasında durduğunun ayırdına varmış ve bu aracılığının gereklerini aktif olarak yerine getirmeye çalışan bireylerin oranının artışına odaklanmış, örgün ve yaşam boyu eğitime uygun içerikli programlar hazırlanması ile bireyin koruyucu refleksleri gelişecektir. Örgün eğitimde yer alan öğrencilerin ebeveynleriyle birlikte katılabilecekleri gezi programları düzenlenebilir. Gezi öncesinde ve gezi esnasında kale ile kale içindeki ve dışındaki yapılar hakkında yazılı ve sözlü bilgilendirmeyi de içeren programlar kentin tarihi eserlerine ve korunmasına yönelik tutumu olumlu etkileyecektir” (Haber Merkezi)

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.