Diyarbakır Yenigün

Poşet 25 Kuruş olunca doğa korunur mu? – 1

Poşet 25 Kuruş olunca doğa korunur mu? – 1
Osman Ergun
Osman Ergun( oergun21@gmail.com )
19 Ocak 2019 - 9:00

1 Ocak’tan itibaren yürürlüğe giren poşet yasası ile ilgili çok şey yazıldı çizildi. Bu konuda Ergin Ozan Ekşioğlu, daha derinlemesine bir yazı kaleme almış. Fikir açıcı yazısında Ekşioğlu bakın neler söylemiş.
Poşet yasası Farkında olsak da olmasak da, üzerinde yaşadığımız gezegeni el birliği ile çöplüğe çevirmekteyiz. Yeryüzünde biriken çöpün % 99’u, bizim neslimiz tarafından ve sadece son 40 yılda üretildi. Dünya genelinde denizlerde şu an tahminen 150 milyon ton atık plastik bulunuyor ve her yıl 8 ila 12 milyon ton plastik, denizlere karışmaya devam ediyor. Bilim insanları, 2050 yılına kadar okyanuslarda birikecek plastiğin, toplam balık ağırlığından daha fazla olacağını öngörüyorlar. Özellikle eğitim düzeyi düşük olan toplumlarda, bu gibi bilimsel veriler şaşkınlık yerine umursamazlıkla karşılanıyor, ama gelişmiş dünya ülkeleri bu gidişe bir dur denmesi gerektiği yönünde hemfikir gibi gözükmekte. Dünya market ekonomisinin büyük bir kısmına hakim olan ve marka değeri yüzlerce milyar dolarla ifade edilen şirketlere herhangi bir yaptırım söz konusu olmasa da, plastik kullanımı ile ilgili çevre ve doğayı koruma kaygılı faaliyetler tüm dünyada gün be gün artmakta. Ülkemizde 2019 yılının ilk günlerine damgasını vuran plastik alışveriş poşetleri sorunu da bu faaliyetlerin başını çekiyor.

Dilimizde naylon torba da denilen plastik alışveriş poşetlerine kullanım yasağı, tarihte ilk olarak ABD’nin Kaliforniya eyaletinin San Francisco şehrinde getirilmiş. Avrupa’nın belli başlı ülkelerinde plastik poşetlere yasak ve sınırlamalar yeni yeni uygulanırken, ABD’de ülke genelindeki zincir marketler, yıllardır müşterilerine plastik poşet yerine geri dönüşümlü kesekağıdı önermekte. Ve yasa, bu konuda satıcıyı mesul tutmakta. 2007 yılında İngiltere’nin Modbury şehrinde başlayan plastik poşet kullanımı yasağı ise, yıllar içinde tüm ülkeye yayılmış, tüketiciler alışverişe çıkarken yanlarında bez çanta ya da file götürmeyi zamanla alışkanlık hâline getirmişler. Hollanda ve Fransa’nın da takip ettiği bu hassasiyet, yıllar içinde neredeyse tüm Avrupa’ya yayılmış durumda. 2018 yılının başında yayınlanan bir araştırma, Kuzey Avrupa deniz tabanındaki atık plastik oranında % 30’luk bir düşüş yaşandığını ortaya koydu. Bilimsel çalışmalar, plastik torbaların kullanımında yasak ve sınırlandırmaların uzun vadede olumlu sonuç vereceğini göstermekte.

Yasal yaptırımlar, Avrupa dışındaki kimi ülkelerde ise daha sert uygulanıyor. Bangladeş’in yaşadığı sel felaketlerinden sorumlu tutulan plastik poşetler, ülkede 2002 yılından bu yana tamamen yasak. Yasağın 2018 Ağustos ayında yürürlüğe girdiği Kenya’da ise naylon poşet satan, üreten ve hatta taşıyanlar 39 bin dolara kadar para ve dört yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşmakta. Çin’de, yasağın yanı sıra, 24 tür katı atık malzemenin ithalatı tamamen yasak.

“Plastik poşetlerin amaçları dışında ve aşırı tüketimi, çevre kirliliğinin yanı sıra, plastik ham maddede ithalat bağımlısı olan ülkemizde ekonomik kayıplara da yol açmakta.”

 

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız. - - Diyarbakır Web Tasarım