DOLAR 8,5554
EURO 10,1142
ALTIN 495,23
BIST 1.349
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Diyarbakır 41°C
Sıcak
Diyarbakır
41°C
Sıcak
Sal 40°C
Çar 39°C
Per 40°C
Cum 40°C

Ne Liberalizm, ne de Sosyalizm Ekonomik Modeli

15.06.2019
A+
A-

Bu yazımda ekonomi modellerinden sosyalist ekonomi modeli ile liberalizm ekonomi modeli hakkında yaptığım araştırmalardan yola çıkarak fikirlerimi siz değerli okuyucularımızla paylaşmak istiyorum.

Dilerseniz öncelikle bu ekonomik modellerinin ne olduğunu kısaca açıklayalım.

Sosyalist ekonomik sistemi (modeli): Üretim araçları mülkiyetinin devletin kontrolünde olduğu ekonomik sistem.  Daha da açıklayıcı olması için şöyle de diyebiliriz; üretim ve araçlarının halk tarafından kontrol edildiği, fakat mülkiyetinin devlete ait olduğu bir toplum fikrine dayanan düşünce sistemidir. Yani devlet halkın patronu konumundadır.

Liberalizm ekonomi sistemi (modeli): Ekonominin  bireyci hatlarla örgütlenmesi ,ekonomik kararların bireyler tarafından alınması demektir. Liberal ekonomi özel mülkiyeti destekler, devlet yönetimini red eder. Devlet yerine herkesin kendisini geliştirmesini tercih ediyor. Bu modeli destekleyenler genelde “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” ilkesini temel edinmişler. Ekonominin tamamen piyasadaki güçlere bırakılmasının kaynakları en etkili şekilde kullanılacağını savunuyorlar.

Şimdi tanımlardan yola çıkarak şöyle bir karşılaştırma yaptığımızda , aslında her iki sisteminde daha çok zenginlere yönelik planlanmış olduğunu açıkça görebilmekteyiz. Niye diye soracak olursanız, sosyalist ekonomik sistemde, devlet mülkün, makinanın sahibidir ve bu mülklerin işletilebilmesi için parası olanlara vermektedir. Bu durumda devlet yöneten konumundadır. İşçi yine işçidir. Kazanan devlet ve parası olanlardır. Bu sistemi bir nevi kapitalist sisteme de bağlayabiliriz. Bu sistemle aslında ne kadar zengin olsan da, hiçbir şeyin senin olmadığını, sen sadece onu işleten bir emanetçisin. Çünkü; yarın öbür gün sisteme aykırı bir çalışma içerisinde olamayacağın için, senin aslında içerisinde hareket etmen gereken sınırlarında bellidir. Buna örnek olarak 15.11.2015 yılında Antalya’da yapılan G20 zirvesi sonrası koç holdingin sahibi Ali Koç’un, “çocuğumun geleceğinden endişeliyim” sözlerini gösterebiliriz. Yani biz aslında hiçbir şeye sahip değiliz demek istemiştir. Biz sadece belli sınırları olan bir döngünün içerisinde dönüp durmaktayız demek istemişti. Onun için sosyalist sistemde kapitalist sistemin bir parçasıdır ve devletin kontrolü ,devletin çizdiği sınırların dışına çıkamayıp, o kısır döngü içerisinde her zaman işçi konumundadır. Yani istediğin kadar çabala, çalış senin alacağın ücret bellidir…

Liberal ekonomik modele gelecek olursak; aslında iki yönlü bakılması gerektiğini düşünüyorum. Birincisi, sınırları belli olmayan, becerikli ve çaba gösteren kişilerin istediği kadar kendisini geliştirebileceği bir sistemdir. Bu insanları sürekli bir arayış ve çaba içerisine soktuğu için olumlu olarak bakılabilir. En azından bu yönü ile kişi tabiri caizse kendi çabasıyla, dişini tırnağına takarak mücadele etmesini öğrenmektedir. Buda ülke ekonomisinin gelişimine kesinlikle olumlu yönde etki edecek bir sistemdir diye düşünüyorum.

Tabi birde liberal ekonomik modelin diğer yönüne bakacak olursak,  bu sistemle devletin her şeyden elini çekmesi gerektiği ve her şeyi piyasadaki güçlerin eline bırakılması gerekildiğini savunmaktadır. Bu da şu demek oluyor ki yine az önce dediğimiz gibi maalesef kapitalist sisteme hizmet eden bir konum haline gelmektedir. Çünkü piyasayı yöneten güçler her şeyi kendi istekleri doğrultusunda gerçekleştirecekleri için, elde edilen gelirler baştaki güçlerin elinde olacak ve bir kısır döngü içerisinde olmuş olacaktır. Her türlü gelişim ve kazanç baştaki en güçlü olan kişilerin yararına olacaktır. Bu açıdan bakıldığında olumlu bir sistem olarak görülüyormuş gibi görünse de aslında bir ülkenin ekonomisi için olumlu olmadığını düşünüyorum…

Sonuç olarak şunu diyebiliriz ki, sosyalist sistemin bir yönü ele alınarak devletin kontrolünde olup, diğer tarafıyla da “bırakın yapsınlar …” sözünü benimseyen liberalizmin bir yönünü ele alarak, kişilere kendilerini ıspatlamaları ve hakkettiklerinin karşılığını vererek ekonomiyi geliştirmelerini sağlayacak bir ekonomik sisteminin olması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü ; şuan ki hem sosyalist, hem de liberal sistemin ucu kapitalist sisteme dayanmaktadır ve kapitalist sistem ise zenginin zengin ,fakirin ise daima sömürüldüğü, fakir kaldığı bir sistemdir. Kesinlikle ne tamamı uygulanan, geçerli olan bir sosyalist ekonomi modeli, ne de tamamı geçerli olan bir liberal ekonomik sistemin faydalı olacağı görüşünde değilim…

YAZARIN EKLEMİŞ OLDUĞU YAZILAR
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.