Diyarbakır Yenigün

“Celadet Alî Bedirxan’ı saygıyla anıyoruz”

“Celadet Alî Bedirxan’ı saygıyla anıyoruz”
307
15 Temmuz 2020 - 17:41

DİYARBAKIR YENİGÜN – Halkların Demokratik Partisi (HDP) ve Demokratik Bölgeler Partisi (DBP), 15 Temmuz 1951’de Şam’da yaşamını yitiren Kürt siyasetçi ve dilbilimci Mîr Celadet Ali Bedîrxan’ı ölümünün 69’uncu yılında andı.

HDP tarafından yapılan açıklamada, “Siyasetçi ve dilbilimci Celadet Alî Bedirxan 15 Temmuz 1951 yılında Şam’da yaşamını yitirdiğinde, geride siyasi mücadelesiyle ve dilbilimsel çalışmalarıyla büyük bir miras bırakmıştır. Bu vesileyle 69’uncu ölüm yıldönümünde kendisini saygı ve minnetle anıyoruz” denildi.

Açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi:

Celadet Alî Bedirxan’ın yaşamı, Kürt halkının sürgünlük tarihinin ayrılmaz bir parçasıdır. Çünkü Botan Beyi Mîr Bedirxan Paşa’nın Osmanlı Devleti’nin merkezileştirme politikalarına karşı çıkması, Bedirxanîlerin sürgün edilmesiyle sonuçlanmıştır. Sürgün edildikleri İstanbul’da 1893 yılında dünyaya gelen Celadet Alî Bedirxan, Cumhuriyet’in kuruluşuyla birlikte ikinci defa sürgün olmuştur. Buna rağmen Kürtlerin varlığının ve haklarının tanınması amacıyla her alanda mücadelesini yürütmüş, bu amaçla ortaya çıkan direnişlere de kayıtsız kalmamıştır.

Siyasal mücadelenin yanında Celadet Alî Bedirxan, bir müddet sonra Kürt dili ve edebiyat çalışmalarına ağırlık vermiş, 15 Mayıs 1932’de Hawar dergisini çıkarmıştır. Türkçe “İmdat” anlamındaki “Hawar”, Bedirxan ve arkadaşlarının Kürtlerin maruz kaldığı sosyo-politik zorluklara ve saldırılara verdiği bir cevap olduğu kadar, dergi etrafında Kamuran Alî Bedirxan, Osman Sebrî, Nurettîn Zaza, Qedrîcan, Cegerxwîn gibi birçok Kürt aydınını bir araya getirmesi bakımından da önemlidir. Hawar’ın 27. sayısında, “Xwediyê Hawarê” mahlasıyla yazdığı yazıda gençlere “Dilsiz bir Kürtlük size hiçbir saygınlık kazandırmaz, bu bizim için büyük bir utançtır” diye seslenen Bedirxan, ömrünü Kürt dilinin gelişmesine adamıştır. Latin alfabesiyle yayınlanan ilk Kürtçe dergi olan Hawar’la birlikte Kürtçenin standartizasyonu ve gelişimi konusunda önemli bir temel atılırken bugün de her yıl 15 Mayıs’ı “Kürt Dil Bayramı” olarak kutlanmaktadır.

Tam da Hawar’ın çıkışının 88’inci yıldönümünde, 15 Mayıs 2020’de AKP iktidarı tarafından Siirt Belediyesi’ne atanan kayyımın ilk işinin kentteki “Celadet Alî Bedirxan Kütüphanesi”ni yıktırması, elbette boşuna değildir. Kayyımların ilk işi hep Kürt dil kurumlarını kapatmak, Kürtçe gördüğü her tabelayı sökmek ve Kürt şahsiyetlerin anıtlarını yıkmak! Kürt dili ve edebiyatı için bir kilometre taşı olan Celadet Alî Bedirxan’ın adının verildiği bir kütüphanenin yıktırılması, iktidarın Kürtlerin tarihsel ve kültürel varlığına bakışını yansıtmaktadır. Buna rağmen Celadet’in “Bilûra min (Kavalım)” şiirinde bahsettiği özgürlük türküsü bugün de halkımızın yüreğinde yankılanmaya devam etmekte, tam da o yıkılan kütüphanenin enkazının altında yepyeni Kürtçe sözcükler mayalanarak yeni kuşakların kalplerine doğru akmaktadır.

Yüzyıllardır süren kültür ve dil kırımına ve asimilasyon politikalarına karşı Celadet Ali Bedirxan’ın şahsında bütün Kürt şahsiyetleri tekrar saygıyla anıyor, halkımızı onların bıraktığı mirası anlayarak yeni kuşaklara taşımaya davet ediyoruz.”

DBP: ‘BAŞARACAĞIZ’

DBP, 15 Temmuz 1951’de yaşamını yitiren Kürt siyasetçi ve dilbilimci Mîr Celadet Alî Bedîrxan’ı 69’uncu ölüm yıldönümünde andı. DBP yayımladığı mesajda, Mîr Bedîrxan’ın “Ayıptır, ya kendi dilinizi öğrenin ya da ‘biz Kürt’üz’ demeyin. Dilsiz bir Kürtlük size hiçbir saygınlık kazandırmaz, bu bizim için büyük bir utançtır. Kendi dilleriyle okuma yazmayı öğrenerek varlıklarının anahtarını ceplerine koyanları ve böylece kendilerini yabancıların etkisinden kurtaranları kutluyorum, ne mutlu onlara! Diğer dillerin alfabeleriyle okuma yazmayı bildikleri halde kendi dillerinin alfabesini henüz tanımayanlara da bin kez yazıklar olsun diyorum” sözlerine yer verdi.

Açıklamada şu ifadelere yer verdi: “Kürt siyasetçi ve dil bilimci Mîr Celadet Alî Bedîrxan’ı saygıyla anıyoruz.

Modern Kürt mücadelesinin öncü kadrolarından biri olan Mîr Celadet Alî Bedîrxan 1893 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Hayatı Kürt halkının yaşamına benzeyen Mîr Celadet Alî Bedîrxan ömrünün büyük bir bölümünü ülkesinden uzak sürgünlerde geçirdi. Xoybun örgütünün kurucularından olan Mîr, bağımsızlık için mücadele etmiştir. 1930’lardan sonra Kürt dili üzerine çalışmalar yapmış ve Latin alfabesini Kürtçeye kazandırmıştır. Modern Kürt dil biliminin öncülerinden olan Mîr ilk Kürtçe dergi olan ‘Hawar’ı da çıkarmıştır. Ölümüne kadar Kürt mücadelesinin her alanında yer alan Mîr Celadet Alî Bedîrxan sağlamak istediği Kürtler arası birliği göremeden yaşamını yitirmiştir. Yaşamının her anını Kürt halkının varlığı ve birliğine yönelik çalışmalar içinde geçiren Kürt halkının değerli evladı Mîr Celadet Alî Bedîrxan Kürt dili üzerine yaptığı çalışmalarında dolayı asimilasyon politikalarına karşı Kürt dili ve edebiyatının gelişimine katkı sağlamıştır. Tüm bu özelliklerinden dolayı Kürt halkı tarafından hep hayırla yad edilecek Mîr Celadet Alî Bedîrxan Kürt halkının milli değerler etrafında özgürlükleri için toplanmalarını Kaval şiirinde dile getirirken, en büyük özleminin de ulusal birliğini oluşturmuş bir halktan geçtiğini belirtmiştir. Bugün biz ardılları Mîr Celadet Alî Bedîrxan’ın ve tüm Kürt halkının bu haklı istemine bir adım daha yakınız. AKP’nin tekçi zihniyetinin, Kürtlere soykırımı dayattığı, Kürt dili ve Kürt değerlerine karşı hayasızca saldırılarını geliştiği böylesi bir dönemde, bizler Mîr Celadet Alî Bedîrxan’ın şiirlerindeki ulusal birlik vurgusuna, dil ve edebiyattaki yazınlarıyla asimilasyona izin vermemesinden aldığımız güç ve kararlılıkla onun izinden giderek onun hayallerini gerçeğe taşıyacağımızın sözünü veriyoruz. Mîr Celadet Alî Bedîrxan’ı aramızdan ayrılışının 69’uncu yılında bir kez daha saygıyla anarken, minnet duygularımızı anısına bağlı kalarak Kürt Ulusal Birliğini sağlayarak başaracağımıza inanıyoruz.” (Haber Merkezi)

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız. - - Diyarbakır Web Tasarım

Salihli escortKoçarlı escortOrtaca escortRefahiye escortKilimli escortOnikişubat escortŞefaatli escortSaray escortUlubey escortTavşanlı escortFethiye escortEtiler escortPatnos escortErzurum mutlu son