DOLAR 8,3266
EURO 10,0558
ALTIN 480,76
BIST 1.432
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Diyarbakır 29°C
Parçalı Bulutlu
Diyarbakır
29°C
Parçalı Bulutlu
Cum 29°C
Cts 32°C
Paz 31°C
Pts 27°C

Bir kent silüeti: Kapalı Çarşı

Bir kent silüeti: Kapalı Çarşı

Şehrin hemen merkezinde, bulunması kolay olan bir yerde, hem mimarisi hem de bulunduğu konum bakımından kentteki nimetlerden. Şehir halkının yanı sıra kente gelen yerli-yabancı misafirlerin de uğrak yeri. İçinde yaklaşık yüz dükkanı barındıran tarihi çarşı, Elazığ’ın geleneksel lezzetlerinden ziyade Elazığ’ın tanıtıldığı bir yer.

2013 yılında tarihi yapısının bozulmayacak şekilde restore edilmesinden sonra popülaritesini iyice arttıran Elazığ Kapalı Çarşı’da turistlerin ilgi odağı. Çarşı’da Elazığ yöresine has Ağın Leblebisi, baharat çeşitleri, badem şekeri, pekmez, tulum peyniri ve orcik gibi birçok ürün bulabilirsiniz.

Elazığ’ın mutfak kültürünü yakından tanıma fırsatı bulabileceğiniz Elazığ Kapalı Çarşı esnafı ise işinin ehli ve tecrübeli insanlardan oluşuyor.

Kapalı Çarşı, tüm canlılığıyla, güzelliğiyle, renkli dükkan ve esnafıyla kentin en farklı mekanlarından. Çarşıya adımınızı atar atmaz sizi karşılayan geleneksel lezzetleri insanlarla buluşturan esnafın ilgisi, size sanki yıllardır beklenen kişiymişsiniz hissi veriyor.

Çarşının tarihini ilk dükkan sahiplerinden öğrenmek bir ayrıcalık oldu. Adını bile sormayı unuttuğum esnaf  (kesinlikle heyecandan) ile hoş bir sohbetimiz oldu.

-Kaç yıldır kapalı çarşıdasınız?

-Kapalı Çarşı diğer adıyla Uzun Çarşı, 1926 yılından beri kurulu olan bir çarşıdır. Türkiye’deki sayılı tarihi çarşılardan bir tanesidir. Elazığ’ın daha doğrusu Doğu’nun gözbebeği olan bir çarşıdır. Çarşı kadar bizler de tarihiyiz. Yaklaşık 33 yıldır Kapalı çarşıda bu işi yapıyorum. Babadan kalma mesleğimizi yapıyoruz. İnsanımız da güzel çarşımız da.

Kapalı Çarşı’nın bir köşesine sıkıştırılmış olan balıkçılar renkli kişiliğe sahip insanlar. Elazığlı balıkçılar kendilerini Karadenizli balıkçılarla eşdeğer tutuyorlar. (Bu bir kınama, laf atma değil. Onların o halini görenlerin aynı fikre kapılacaklarından eminim.) Bu kadar canlı, hareketli, sohbet canlısı insanların var olduğunu görmek insana umut veriyor. Çoğu insanın tiksindiği, yakınından bile geçmediği bu kokuyla onlar günün neredeyse çoğunu geçiriyor.

Balık fiyatlarından memnun musunuz? diye sorduğumda neredeyse esnafın tümü anlaşmış gibi konuştu;

-Kışın daha çok satış yapıyorduk. Malum mevsimi de geçti ve şu an balık çok ucuz… Ekonomik sıkıntılar da bizi mağdur etti. Vatandaş tezgaha gelmiyor eskisi gibi.

Sadece içlerinden biri vardı sessiz sedasız satışını yapıyordu. Altmış yaşlarında bir esnaf… Onu diğerlerinden ayıran şey ise yılların verdiği tecrübeydi. Ta ötelerden ayırt edilebiliyordu. Ya da ben öyle görmek istemiştim. Nedendir bilinmez ama en çok onunla konuşma isteği oluşmuştu bende. Kırk yıldır balıkçılık yapıyormuş. Kırk yıl hiç yılmadan, usanmadan üzerine sinen balık kokusuyla iç içe yaşamak…

Belki anlattıklarım ya da anlatımım fazla abartı oldu. Biliyorum ki çoğumuz balık kokusunu sevmiyoruz, hatta tiksiniyoruz. Ama ben balıkçılarda öyle bir dünya fark ettim ki; onlar için balıkçılık bir iş ya da sadece para kazanma değil. Aralarında ki diyalog ve havada uçuşan espriler, bunu açıkça ortaya koyuyordu. Bana göre o balıkçılar kendi halinde yaşayan, başkalarının deyimiyle, ‘unutulmaya yüz tutmuş mahallelerde yaşayan küçük Esnaf’tı. Ama onlar gerçekten emekçi insanlardı… Yolunuz Elazığ Kapalı Çarşı’ya düşerse o bir köşeye sıkıştırılmış balıkçı esnafıyla sohbet etmeden geçmeyin derim.

Kapalı Çarşı’da el yapımı kadayıf gerçekten mükemmel ötesi… Kadayıfçı Yaşar Usta, sadece kendine yetecek kadar bir alan olan küçük dükkanında; radyosu eşliğinde işini yapıyor. Yaşar Usta teknolojinin gelişimine inat küçük radyodan haber bültenleri ve halk müziğini dinliyor.  İş yoğunluğunu ve günün yorgunluğunu dükkanının baş köşene konumlandırdığı radyosu ile atıyor. İşine de o kadar adapte olan Usta, sanki kimseyi duymuyor, dünya ile bağını koparmışçasına kadayıf makinesinde sanat üretiyor. Ortaya koyduğu sanat, el emeği göz nuru diyebileceğimiz türdendi. Sıcak makinenin başında sabahtan akşama kadar tam elli senedir bu işi yapıyormuş.

Bu işi çok mu seviyorsun Yaşar Usta dediğimi duymazlıktan gelip, ”Hanım kızım önce bir otur da sana bir çay söyleyeyim.” dedi o mahzun, sıcak bakışlarıyla.

-Fabrikalar çoğaldı. Engel değil mi kazancınıza? Diye sordum

-Elli yıldır kadayıf işini yapıyorum. Geçimimi sadece bu işten sağladım. Çocuk okuttum, evlendirdim. E malum yaşlandık biz de. Tabi eski yıllara göre çok kazandığımı söyleyemem. Fabrikalar çoğaldı, talep azaldı. Ama işin aslı bu. Rızkı veren Allah! Gittiği yere kadar diyeceğiz artık. diyerek işine devam etti.

Çarşıda içinde ürün satılan fıçılar da ilgi çekiciydi. Fıçıların üzerine çekilmiş geleneksel çizgilerin işlendiği bu örtüler Elazığ’ın ‘Gakkoş’ diyarı olduğunu gösteriyordu.

-Fıçılara geçirdiğiniz bu geleneksel işlemeli örtülerin ne faydası var?

-Elazığ halkı kadar şehir dışından gelen insanların da ilgisini çekiyor. Bunu satış için yapmıyoruz. Sadece estetik olsun diye göze hoş geldiği için ve geleneksel olduğu için yaptık. Gelen müşterilerin de ilgisini çekiyor.

Esnafın söyledikleri mantıklıydı. Herkesin gelenekleri farklıydı bunları dışarıdan gelenlere ancak böyle anlatmak iyi olurdu.

Sayamadığımız binlerce lezzetiyle meşhur olan bu çarşı, sahip çıkılması gereken bir miras.

ETİKETLER: ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

"Bu internet sitesi, Avrupa Birliği’nin maddi desteği ile oluşturulmuştur ve sürdürülmektedir. İçerik tamamıyla diyarbakiryenigun.com sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir."