Diyarbakır Yenigün

Asgari ücret: Kim ne kadar yarayacak?

Asgari ücret: Kim ne kadar yarayacak?
Osman Ergun
Osman Ergun( oergun21@gmail.com )
28 Aralık 2018 - 9:00

Bin 603 lira olan asgari ücrete 417 TL artış yapıldı ve yeni yılda net 2 bin 20 TL olacak.  Yüzde 26’lık bu zam, çalışanların alım gücünü kısa vadede artıracak.
Yeni asgari ücretle birlikte Asgari Geçim İndirimi de (AGİ) zamlandı. 2018’de bekar bir çalışan için 152 lira olan AGİ, yeni yılda 191 TL olacak. 39 TL artış söz konusu. AGİ, eşi çalışmayan üç çocuklu biri içinse 258 TL’den 326 liraya çıkacak ve 68 liralık bir gelir artışı meydana gelecek.
Hastalık, doğum veya iş kazası gibi nedenlerle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenen rapor paraları brüt asgari ücrete endeksli. Dolayısıyla yeni yılda, asgari ücrete bağlı olarak işçilerin rapor paraları da zamlanacak. Yine asgari ücretteki artışa paralel olarak işsizlik maaşının alt limiti 805 TL’den bin 15 TL’ye, üst limiti de bin 611 TL’den 2 bin 30 TL’ye çıkacak.
Asgari ücretteki artış, devletin gelirini de yansıyacak. Yeni asgari ücretle birlikte prim matrahının taban ve tavan rakamları da değişecek. Örneğin işveren 2018 yılında bir işçi için 659 TL SGK ve işsizlik primi öderken 2019 yılında bu rakam 830 TL olacak.
Aynı zamanda Bağ-Kur ve isteğe bağlı sigorta primlerinde de artış meydana gelecek. Yine işçilerin askerlik ve doğum borçlanmaları da brüt asgari ücrete göre belirlendiği için, devletin bu kalemlerdeki tahsilatı da artacak. Ayrıca SGK tarafından işverenlere uygulanan idari para cezaları zamlı tahsil edilecek.

Ekonomist Ekrem Onaran, bu durumu tüm yönleriyle ele aldığı yazısında olası senaryoları yazmış ve şöyle devam etmiş: Diğer taraftan işçinin eline asgari ücret olarak 2 bin 20 lira geçerken işverenin kasasından çıkacak rakam 3 bin 6 TL. Zira işveren, asgari ücretin üzerinden SGK primi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi de ödüyor ve işveren, işçiye ödediğinin yarısı kadarını da devlete verecek. Bir diğer ifade ile yeni yılda net asgari ücret 417 lira artarken işverenin ödeyeceği rakam 622 lira zamlanacak. Bu rakamın her işçi için ödeneceği dikkate alındığında istihdam maliyetlerinde büyük bir artış ortaya çıkıyor.
Ekonomik krizle birlikte pek çok işletme işçi çıkarırken istihdam maliyetlerindeki bu artış nasıl karşılanacak?
2018 yılında asgari ücretin 100 lirası, dokuz ay boyunca teşvik olarak devlet tarafından ödenmişti. Bu destek eylül ayında sona erdi. Asgari ücret desteği 2019 yılında tekrar başlayacak ve 12 ay boyunca devam edecek. Bu destek tutarının yine 100 TL olarak devam etmesi veya 150 TL’le yükseltilmesi seçenekler arasında. İşverenler, peşe peşe açıklamalarla asgari ücret desteğinin yeniden başlayacak olmasından duydukları memnuniyeti ifade ederken rakamın artırılmasını da talep ettiler.
Asgari ücret desteğinin sorunlu tarafı, İşsizlik Fonu’ndan karşılanıyor olması. Bu nedenle 2108 yılında Fon harcamaları rekor kırdı. İşverenlere aktarılan kaynak 9.5 milyar TL’yi aştı. Dolayısıyla yeni yılda da işsizlik fonu, patronları fonlamaya devam edecek. Ancak asgari ücretteki artışın istihdam maliyetlerine etkisi, İşsizlik Fonu katkısıyla giderilebilecek düzeyde değil. Bu nedenle işverenlerin işçi çıkarması kaçınılmaz görünüyor.
Nitekim hükümet, bu gidişi gördüğü için asgari ücretin açıklandığı gün önemli bir istihdam teşvikini devreye soktu. Buna göre 2019 ve 2020 yıllarında ilk defa işe girecek olanların sigorta primini devlet üstlenecek ve kaynak yine İşsizlik Fonu olacak.
Ekonomik kriz nedeniyle işçi çıkarmaların yoğun olduğu dikkate alındığında, asgari ücretteki artış bu ivmeyi hızlandıracak. 2019’da işsizliğin rekor düzeylere ulaşması sürpriz olmayacak.
İşverenlerin istihdam maliyetlerindeki artışı karşılayabilmek için ürettiği ya da sattığı ürünlere zam yapması da kaçınılmaz. Yeni asgari ücret, hem istihdam maliyetlerine etkisi hem de talebi canlandıracak olması nedeniyle enflasyonu tırmandıracak.
Sonuç olarak; yeni asgari ücret, çalışan kesimin alım gücünü kısa vadede artırırken ikincil etkileri hiç de olumlu olmayacak. Ekonominin yavaşladığı bir ortamda, istihdam maliyetlerindeki büyük ölçekli artış, piyasalardaki durgunluğu derinleştirecek. Orta vadede işsizliği ve enflasyonu artıracak. Dolayısıyla asgari ücretin seçim yatırımı olarak zamlanması, topluma kalıcı refah getirmeyecek.

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız. - - Diyarbakır Web Tasarım