Gübre tartışmasında insani kaygı

0
24
RAMAZAN KARATAŞ
Ramazan KARATAŞ rkaratasyenigun@gmail.com

Amonyum Nitrat gübresi bünyesinde yüzde 16,5 amonyum ve yüzde 16,5 nitrat azotu olmak üzere toplam yüzde 33 azot bulunduran bir gübre çeşididir. Bu özelliği ve toprakta hızlı çözünen bir gübre olması sebebiyle hem hızlı etki eder, hem de etki süresi diğer azotlu gübrelere oranla daha uzun sürer.
Amonyum Nitrat uygulaması sonrasında toprakta herhangi bir pH (bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini tarif eden ölçü birimidir) değişimi gözlenmez ve Amonyum Nitrat gübresinin suda hızlı ve kalıntısız çözünen bir yapıya sahip olmasından dolayı, damla sulama sistemlerinde sorunsuzca kullanılabilmektedir.
Çeltik hariç, her türlü hububatta, sebzede, meyve ağaçlarında, zeytinde, bağlarda, pamuk, mısır ve ayçiçeğinde kullanılabilmektedir.

Bombalı araçlarla gerçekleştirilen saldırılarda bombaların hazırlanmasında amonyum nitrat ve türevi gübrelerin kullanıldığının anlaşılmasının ardından Haziran 2016 itibarıyla ülke genelinde satışı durdurulurken, Ocak 2017’de de Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Çelik, “Yüzde 33’lük amonyum nitrat gübresinin tarımsal amaçlı kullanımını tamamen yasakladık” dedi.
Bu karar ile amonyum nitratın, yasaklanmasının rekolteyi düşürüp, düşürmeyeceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi
Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu, bölgedeki toprağa amonyum nitratlı gübrenin iyi geldiğini, yasakla birlikte buğday ve arpada rekoltenin 100 kilogram düşeceğini iddia etti. İskenderoğlu, ne kalsiyum ne de sodyum gübrelerin, amonyum nitratın yerini tutmadığını belirterek, “Amonyum nitrat kullandığımız buğdayda, suluda 550 ile 650 kilogram arası, susuzda da 425 ile 475 arası verim alıyoruz. Amonyum nitrat verimi yükseltiyor, kalsiyum ve sodyum ise düşürüyor. Yapılacak bir şey yok yasağa uyacağız. Bu terörün tarıma darbesidir. Ülke ekonomisine darbe vuruluyor. Milli servetimize, milli ekonomimize büyük bir darbe. Buğdayda, arpada verimi ortalama 100 kilogram düşürüyor. Resmi olarak elimizde bir veri yok ama 1990’lı yıllarında başında Çukobirlik kalsiyum amonyum nitratlı gübre getirdi. Kimse almayınca getirmeyi kestiler. Bizim bölgede tercih edilen bir ürün değil” dedi.
Diğer taraftan Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Mustafa Ertan Atalar, yüzde 33’lük amonyum nitrat gübresinin yasaklanmasının verime herhangi bir etkisi olmayacağını üst gübre olarak sadece yüzde 33’lük amonyum nitrat gübresinin kullanılmadığını ve yüzde 21 ile yüzde 26’lık gübrelerin de yıllardır bölge çiftçilerinin savundu.
Bu konuda sağlıklı veriler elimizde yok. DÜ. Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mikdat Şimşek de, işin bilimsel yanını göz önünde bulundurmadan tahminler yürütmenin doğru bir şey olmadığına dikkat çekti.
Ekonomik ve ticari kaygılar bir yana; insan ölümlerinin önüne geçmeyi önceleyen bu karar şimdilik en doğru karar gibi duruyor. Bunu savunmaktan ve alternatifler üretmekten başka bir yolumuz yok…

"PAYLAŞIRSAN BÜYÜRÜZ"

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here