Ekonominin iz düşümü

0
152
OSMAN ERGÜN
Osman ERGÜN oergun21@gmail.com

13 yıldır iktidarda olan Ak Parti döneminde ekonomide önemli başarılar elde edildi. Enflasyon düştü, milli gelir arttı, kamu borcu ve bütçe açığı gibi göstergeler Avrupa Birliği seviyesinde…
2001 kriziyle para birimi yüzde 100 değer kaybeden, enflasyonu üç basamaklı rakamlara yükselen, bankaların neredeyse yarısı iflas eden, gayrisafi hasılası yüzde 5’ten daha fazla düşen bir Türkiye’yi devraldı Ak Parti…
Uygulanan mali disiplinin etkisiyle yüzde 70’in üzerine çıkmış enflasyon 4 yıllık sürede yüzde 10’un altına geriledi, reel faziler de yüzde 10’un altına düştü. Tüketim ve yatırımlar hızlandı. Ekonomi büyüdü.
Ancak, milli gelirdeki artışa ve ekonomideki tüm iyileşmelere rağmen gelir dağılımdaki eşitsizlik ise olduğu yerde duruyor ve gelir dağılımındaki adaletsizlikte dikkat çekici iyileşme elde edilemedi. Türkiye’nin de üyesi olduğu Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) yıllık raporunda, gelir dağılımı adaletsizliği sıralamasında Türkiye, Şili ve Meksika’nın ardından en kötü üçüncü ülke durumunda.
21 Aralık günün Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tüketicilerin ülke ekonomisinin reel dağılımı ile ilgili değerlendirmelerini belirleyen “Tüketici Güven Endeksi” Aralık ayı verilerini açıkladı. Verilere göre, Aralık ayı sonuçları Kasım ayına göre yüzde 8 azalarak 63.38 oldu.

Tüketici Güven Endeksi nedir?
Önce “Tüketici Güven Endeksi”nin ne anlama geldiğini anlamaya çalışalım. Bu endeks, tüketicilerin kişisel mali durumları ve genel ekonomiye ilişkin mevcut durum değerlendirmeleri ve gelecek dönem beklentileri ile yakın gelecekteki harcama ve tasarruf eğilimlerini ölçmeyi amaçlayan bir gösterge. Bu indeks Türkiye İstatistik Kurumu ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası işbirliğiyle gerçekleştirilen Tüketici Eğilim Anketi’ne göre belirlenir. Tüketici Eğilim Anketi, bağımsız anket olarak aylık uygulanır. Anket sonuçları yaş ve cinsiyete göre sınıflandırılır. (Kaynak: Türkiye İstatistik Enstitüsü )

Hesaplama nasıl yapılır?
Endeksler Avrupa Birliği’nin kullandığı denge yöntemine göre hesaplanır.
Denge, toplam cevap verenlerin içerisinde pozitif ve negatif cevap verenlerin yüzdelerinin farkı alınarak hesaplanır ve bu farka 100 eklenerek her bir soru için ayrı yayılma endeksi oluşturulur. Daha sonra seçilen soruların yayılma endekslerinin aritmetik ortalaması alınarak genel endeks hesaplanır.
Endeks 0 ile 200 aralığında değer alır. Endeksin 100’den büyük olması tüketici güveninde iyimser durum, 100’den küçük olması tüketici güveninde kötümser durum olduğunu gösterir. (Kaynak: Türkiye İstatistik Enstitüsü )

Bu neye işaret ediyor?
Şimdi TÜİK’in açıkladığı verilere bakalım… Hanenin maddi durum beklentisi endeksi 85.4: Hanenin maddi durum beklentisi endeksi bir önceki aya göre yüzde 4.1 oranında azalarak Aralık ayında 85.40 oldu.
Bu azalış, gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durumunun daha iyi olacağını bekleyenlerin oranının düşmesinden kaynaklanıyor.
Kasım ayında 95.06 olan genel ekonomik durum beklenti endeksi de bu süreçte azalmış. Yüzde 9.5 azalarak, Aralık ayında 86.02 oldu. Bu düşüş, gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durumun daha iyi olacağı yönünde beklentisi olan tüketicilerin sayısının bir önceki aya göre azaldığını gösteriyor.
İşsiz sayısı beklentisi endeksi 65.4: İşsiz sayısı beklentisi endeksi bir önceki aya göre yüzde 8.3 oranında azalarak, Aralık ayında 65.42 oldu. Bu azalış, gelecek 12 aylık dönemde işsiz sayısında düşüş bekleyenlerin azalmasından kaynaklanıyor.
Tasarruf etme ihtimali endeksi 16.7: Tasarruf etme ihtimali endeksi yüzde 17.9 oranında azaldı. Kasım ayında 20.33 olan endeks, Aralık ayında 16.68 değerine düştü. Bu düşüş, tüketicilerin gelecek 12 aylık dönemde tasarruf etme ihtimallerinin bir önceki aya göre azaldığını gösteriyor.
Yine TÜİK tarafından ayın başlarında açıklanan verilere göre ekonominin yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 1.8 küçülmüş olması, geleceğe dair tehlikeli sinyaller veriyor zira dördüncü çeyrekte küçülmenin daha da fazla olma riski yüksek ve bu da tüketiciye fazlasıyla yansıyacak.

"PAYLAŞIRSAN BÜYÜRÜZ"

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here