Bölge halkı ‘Referandum’ için ne diyor?

0
31
Foto:Arşiv
SAMER’in 24-28 Mart tarihleri arasında bölge illerinde gerçekleştirdiği ankete göre, halkın yüzde 58,2’si referandumda “Hayır” oyu, yüzde 29,5’i “Evet” oyu kullanacağını, yüzde 7,9’u kararsız, yüzde 2,3’ü sandığa gitmeyeceğini beyan etti. Bölge seçmeni yeni bir anayasaya evet derken, yeni anayasa metninin sorunları çözmeyeceğini ve OHAL koşullarında yapılacak referandumu doğru bulmadığını vurguluyor

DİYARBAKIR – Siyasal Sosyal Araştırmalar Merkezi (SAMER), 16 Nisan’da yapılacak olan referanduma ilişkin bölge seçmenin nabzını tuttu. Ankete göre, halkın yüzde 64,6’sı ‘Hayır’, yüzde 32,75’i ‘Evet’ diyor.

Saha araştırması, 24-28 Mart tarihleri arasında özelikle Elazığ, Iğdır, Adıyaman, Urfa gibi Ak Parti’li seçmenin en yüksek olduğu iller ile Diyarbakır, Van, Mardin, Kars, Hakkari, Dersim, Bingöl, Siirt, Muş, Ağrı ve Batman kent merkezlerinde yapıldı. Şırnak’a ilişkin saha çalışması ise güvenlik gerekçesiyle Cizre ilçesinde gerçekleştirildi.
Referandumda iki tercih için de kritik önemde olan Bölge illerinde yapılan saha araştırmasında, “Hayır” önde görülüyor. Anket çalışması, Toplam bin 91 kişi ile 15 il merkezinde yüz yüze yapılan görüşmelerden elde edildi.
Yüzde 95 güven aralığı ve yüzde 3 hata payı gözetilen sonuçlara göre; bölge halkının yüzde 58,2’si referandumda “Hayır” oyu, yüzde 29,5’i “Evet” oyu kullanacağını, yüzde 7,9’u kararsız olduğunu, yüzde 2,3’ü sandığa gitmeyeceğini ve yüzde 2,1’i bu soruya yanıt vermeyeceğini beyan etti. Oy oranlarına göre kararsızlar dağıtıldığında ise yüzde 64,6 oranında “Hayır”, yüzde 32,75 oranında “Evet” ve yüzde 2,56 oranında ise “Sandığa gitmem” sonuçlarına ulaşıldı.

Kararsızların tercihleri şekilleniyor
SAMER tarafından Şubat ayında yayımlanan raporla kıyaslandığında kararsızların oranında büyük değişiklik gözlemlendiği belirtilen çalışmada, “Evet” ve “ Hayır” oylarındaki artışta daha önce fikir beyan etmek istemeyen ve sandığa gitmeyeceğini söyleyenlerin bir kısmının tercihlerini açık etmiş olmasının etkili olduğu görülüyor.

Ak Parti, CHP ve MHP’de son durum
Partilere göre oyların dağılımı ise 1 Kasım 2015’de, Ak Parti’ye oy verdiğini belirtenlerin yüzde 79,8’i referandumda “Evet”, yüzde 11,5’i “Hayır” oyu vereceğini, yüzde 6,5’i kararsız olduğunu, yüzde 1,9’u da sandığa gitmeyeceğini ifade etti.
CHP’ye oy verdiğini söyleyenlerin yüzde 72,7’si “Hayır”, yüzde 15,2’si “Evet”, yüzde 4,5’i “Sandığa gitmem”, yüzde 3’ü de “Kararsızım” yanıtını verirken; MHP’ye oy verenlerin yüzde 48,5’i “Hayır”, yüzde 45,5’i “Evet”, yüzde 3’ü “Sandığa gitmem”, yüzde 3’ü de “Kararsızım” yanıtını verdi.

HDP seçmeni net: Yüzde 94,8
Aynı sorulara, HDP seçmenlerinin yüzde 94,8’si “Hayır”, yüzde 0,7’si “Evet”, yüzde 3,9’u “Kararsız” yüzde 0,4’ü “Sandığa gitmeyeceğini” söyledi.
Şubat ayında açıklanan anket ile kıyaslandığında MHP seçmenin de kısmi “Evet”e yöneliş olduğu görüldü. Daha önce MHP’ye oy verdiğini söyleyen yüzde 68’lik bir kesim referandumda “Hayır” diyeceğini, yüzde 20 ise “Evet” diyeceğini bildirmişti.

Anayasa değişsin ama…
Araştırma grubunun yüzde 53,9’unun Türkiye için yeni bir Anayasa’nın gerekli olduğunu, ancak yüzde 59,6’sının referanduma sunulacak anayasa metninin sorunları çözmeyeceğini beyan ettiği araştırmaya göre, bölge halkının yüzde 67’si OHAL koşullarında yapılacak referandumu doğru bulmadı.
“Türkiye’nin en büyük sorununun nedir” sorusuna katılımcıların yüzde 29,3’ü “Kürt Sorunu”, yüzde 20,9’u “Ekonomi/İşsizlik”, yüzde 20,5’i “Çatışma ve Şiddet Ortamı”, yüzde 9,5’i “Demokrasinin Olmayışı” dedi.

Ak Parti’nin politikaları benimsenmiyor
“Ak Parti’nin Kürt Sorunu Politikasını Benimsiyor musunuz?” sorusuna ise katılımcıların yüzde 71,4’ü “Hayır”, yüzde 28,2’si “Evet” yanıtını verdi.

Kadın ve erkek sayısı eşit
Araştırmaya grubunun katılanların yüzde 52,3’ü erkeklerden, yüzde 47,7’si kadınlardan oluştu. Buna göre, araştırmaya katılan erkeklerin toplam sayısı 571, kadınların ise 520. Katılımcıların yaş ortalaması ise şöyle: Yüzde 34,4’ünün 18-24 yaş grubunda, yüzde 25,6’sının 25-29 yaş grubunda, yüzde 14,1’inin 30-34 yaş grubunda, yüzde 14,5’inin 35-44 yaş grubunda, yüzde 6,9’unun 45-54 yaş grubunda, yüzde 3,1’nin 55-64 yaş grubunda ve yüzde 1,5’nin 65+ yaş grubunda.

Ev kadınları ve işsizler ağırlıkta
Anketin sınıfsal ve mesleki durumlarına göre ise, ilk sırayı yüzde 20,7’si ile ev kadını alırken devamla aynı oranda (yüzde 20,7) öğrenci, yüzde 14’ü küçük esnaf/zanaatkar/şoför, yüzde 13,9’u işsiz ve iş arıyor, yüzde 11,4’ işçi, yüzde 4,9’u devlet memuru, yüzde 4,4’ü marjinal sektör çalışanı, yüzde 3,3’ü özel sektör çalışanı, yüzde 1,7’si emekli, yüzde 1,6’sı çiftçi, yüzde 1,3’ü profesyonel meslek sahibi, yüzde 0,8’i çalışamaz halde, yüzde 0,7’i çalışmak istemediğini ve yüzde 0,5’i tüccar/sanayici olduklarını beyan etti.

Çoğunluğu dar gelirli
Katılımcıların yüzde 32,8’i hane aylık gelirinin 1001-1500 TL, yüzde 23,1’i 1501-2500 TL, yüzde 17,8’i ise 501-1000 TL arasında olduğunu belirtiyor. Akabinde yüzde 12,6’sı 2501-3500 TL, yüzde 11’i hane aylık gelirini 0-500 TL, yüzde 1,8’i 3501-5000 TL, yüzde 0,8’i 5001 TL ve üzeri olduğunu bildirdi.

Seçmen Anayasa içeriğine hakim değil
Anayasa değişiklik teklifinin içeriğinin bilinip bilinmediğiyle ilgili soruya ise, yüzde 29,4’ü “içeriğini biraz bildiğini ama tam hakim olmadığını”, yüzde 27,5’i “hiçbir bilgim yok” yanıtını verirken, yüzde 24,2’si “yorum yapacak kadar bilgi sahibi olmadığını” belirtiyor. Değişikliğe “tam olarak hakim” olduğunu belirtenlerin oranı ise yüzde 18,9 olarak kaydetti.

‘Sorunları çözmez’
Söz konusu değişikliğinin “Türkiye’nin sorunları çözüp çözmeyeceğine” dair soruya yüzde 59,6’sı “Hayır”, yüzde 27,4’ü “Evet” yanıtını verdi. HDP seçmenlerinin yüzde 90,9’u, CHP seçmenlerinin yüzde 71,2’si ve MHP seçmenlerinin yüzde 57,6’sı anayasa değişikliğinin Türkiye’nin sorunlarını çözeceğine inanmadığını belirtirken, Ak Parti seçmenlerinin yüzde 15’i de anayasa değişikliğinin sorunları çözeceğine inanmıyor.
Anayasa değişikliğinin maddelerinden biri olan “Partili Cumhurbaşkanlığı Sistemine ihtiyaç olduğu yönündeki fikre katılıp katılmadığının” sorulduğunda da, yüzde 58,5’i farklı derecelerde katılmadığını belirtirken, yine araştırma grubunun 30,8’i farklı derecelerde bu fikre katıldıklarını söylüyor. AK PARTİ seçmenlerinin yüzde 13,7’si de partili cumhurbaşkanlığı ihtiyaç olarak görmüyor.

Mesut FİĞANÇİÇEK

"PAYLAŞIRSAN BÜYÜRÜZ"

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here